Wodomierz na przyłączu – nowe regulacje prawne (2)

Instalacja wodociągowa powinna być zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniający zaopatrzenie budynku w wodę, zgodnie z jego przeznaczeniem. Instalacja musi spełniać wymagania określone w Polskiej Normie dotyczącej projektowania instalacji wodociągowych (PN-ISO 4064-2 i PN-B-10720).

Artykuł jest kontynuacją tematu podjętego w materiale pt. „Wodomierz na przyłączu – nowe regulacje prawne”.

Poniżej przedstawione zostaną niezbędne informacje dotyczące miejsca i sposobu wbudowania wodomierzy.

Miejsce dla wodomierza

Przewody wodociągowe powinny być tak poprowadzone, aby były całkowicie wypełnione wodą bez możliwości tworzenia się poduszki powietrznej wewnątrz przewodu. Jeżeli gromadzenie się powietrza jest nieuniknione, po stronie dopływowej wodomierza należy zainstalować urządzenie usuwające powietrze z wody.

Przewód wodociągowy przed i za zestawem wodomierzowym powinien być tak umocowany, aby jakikolwiek element zestawu wodomierzowego nie mógł zmienić swojego położenia pod zjawiskiem uderzenia hydraulicznego.

Przed i za wodomierzem powinna być zainstalowana armatura odcinająca pełnoprzelotowa (zawory lub zasuwy). Najczęściej instaluje się kurki kulowe, które w zupełności spełniają swoją rolę. Jednakże niektórzy producenci wodomierzy zastrzegają sobie prawo do nieuwzględniania reklamacji w przypadku awarii wodomierza, jeśli podczas jego eksploatacji był on narażony na uderzenia hydrauliczne spowodowane nagłym zamknięciem przepływu kurkiem kulowym. W tym przypadku bardziej właściwe wydaje się zamontowanie zaworu starego typu z głowicą grzybkową. Za wodomierzem zaleca się wówczas montować zawór skośny zwrotno-zaporowy z kurkiem spustowym do wody.

Przylacza-wodociagowe-i-kanalizacyje-Swierszcz232-2

Kurki kulowe zainstalowane przed i za wodomierzem powinny być całkowicie otwarte podczas normalnej eksploatacji. Niepełne otwarcie przepływu może spowodować błędny pomiar przepływającej wody. Zawór taki bardzo często oferowany jest przez producentów jako zawór antyskażeniowy. Jednak nie spełnia on kryterium określonego dla tego typu zaworu.

Za zestawem wodomierzowym należy w instalacji zamontować zawór antyskażeniowy Zastosowanie takiego zaworu wymusza na użytkowniku norma PN-EN 1717 pt.: „Ochrona przed wtórnym zanieczyszczeniem wody w instalacjach wodociągowych i ogólne wymagania dla urządzeń zapobiegających zanieczyszczeniu przez przepływ zwrotny”, która zastępuje ustanowioną w 1999 roku zmianę Az1 do PN-B-01706. Dobór odpowiedniego zaworu antyskażeniowego (rodzina, typ) powinien odbyć się już na etapie projektowania instalacji. Przed jego doborem należy przeprowadzić analizę zagrożeń spowodowanych wstecznym przepływem wody oraz możliwych sposobów przeciwdziałania temu przepływowi za pomocą odpowiedniego zaworu antyskażeniowego. Norma PN-EN 1717 przewiduje 8 rodzin zaworów antyskażeniowych oraz dodatkowo w ramach tych rodzin określa ich typy, np. EA – zawór zwrotny antyskażeniowy z możliwością nadzoru (cyklicznej, okresowej kontroli szczelności).

Ważne odcinki

Odcinki przewodu przed i za wodomierzem powinny być wykonane współosiowo jako odcinki proste, których długość powinna być nie mniejsza niż:

  • przed wodomierzem, odcinek L = 5 Dr (Dr – średnica przewodu – rury),
  • za wodomierzem, odcinek L = 3 Dr (Dr – średnica przewodu – rury), liczone od czoła korpusu wodomierza do czoła gniazda zaworu odcinającego.

Przed i za wodomierzem nie powinno być żadnych nagłych zmian przekroju przewodu wodociągowego.

W przypadku wbudowania wodomierzy przeznaczonych do poziomego instalowania odcinki przewodu powinny być usytuowane w poziomie. Pamiętać należy, aby przestrzegać zachowania pozycji zamontowania wodomierza. Wodomierz zamontowany w niewłaściwej pozycji, tzn. gdy przepływ wody w liczniku następuje w pionie zamiast w poziomie, traci on swoją klasę dokładności pomiaru przepływu, przez co mogą powstać różnice między odczytem a rzeczywistym zużyciem wody.

Przed zainstalowaniem wodomierza instalacja powinna być przepłukana w celu usunięcia zanieczyszczeń mogących uszkodzić wodomierz lub spowodować ograniczenie przepływu. Na czas płukania instalacji zaleca się w miejsce wodomierza zamontować rurkę montażową. Zabezpieczy ona sito wlotowe w wodomierzu przed osadzeniem się zanieczyszczeń. W przypadku, kiedy nastąpiło płukanie przewodów z zabudowanym zestawem wodomierzowym, po jego zakończeniu należy bezwzględnie oczyścić sito wodomierza i osadnika (np. filtr mechaniczny skośny lub osadnikowy, jeśli znajduje się on w zestawie wodomierzowym).

Położenie wodomierza

Montaż wodomierza powinien być zgodny z przewidzianym przez producenta położeniem roboczym. Sposób wbudowania zestawu wodomierzowego w instalację wodociągową powinien uniemożliwiać nielegalny pobór wody przed wodomierzem. Jest to niedopuszczalne.

Wodomierz i pozostałe elementy zestawu (zasuwy, zawory) wodomierzowego powinny być zainstalowane zgodnie z oznaczonym na nich kierunkiem przepływu wody naniesionym na korpusach tych urządzeń. Najczęściej jest to strzałka na korpusie urządzenia pomiarowego.

Na wodomierz nie powinny oddziaływać w sposób ciągły naprężenia pochodzące zarówno od instalacji, jak i armatury wodomierzowej. Zestaw wodomierzowy należy montować w konsoli do wodomierza lub wykonać pod niego odpowiedni cokół lub specjalne podpory. W instalacji ciepłej lub gorącej wody, w którą wbudowano wodomierz, nie może występować cyrkulacja wody – Norma PN -98/B-01706 pkt 2.2.2.

W przypadku zestawu wodomierzowego będącego częścią uziemienia elektrycznego należy wykonać jego metaliczne bocznikowanie odpowiednim przewodem elektrycznym. Przekrój przewodu bocznikującego oraz jego zamontowanie należy ustalić w zależności od stopnia wymaganego zabezpieczenia zgodnego z PN-E-05009-41:1992 r. W przypadku trudno dostępnych instalacji dopuszcza się zastosowanie przewodu elastycznego, ale tylko po stronie odpływowej wodomierza. Każdy wodomierz przeznaczony do wskazań przepływu w jednym kierunku powinien posiadać zabezpieczenie przed przepływem zwrotnym. Urządzenie pomiarowe powinno posiadać zabezpieczenie przed nieprawidłowymi warunkami hydraulicznymi. W momencie instalacji powinny być znane parametry ciśnienia w instalacji i dopuszczalnego ciśnienia dla instalowanego wodomierza. W momencie instalacji należy weryfikować zgodność klasy temperaturowej wodomierza z rzeczywistymi parametrami wody w instalacji.

Przylacza-wodociagowe-i-kanalizacyje-Swierszcz232-1

Zapewnienie dostępu do wodomierza

Urządzenie pomiarowe należy instalować w taki sposób, by wraz z całym zespołem elementów związanych mógł być łatwo odłączany z instalacji i wymieniany bez uszkodzenia materiału konstrukcji. Odległość między każdą ścianą lub przeszkodą powinna być mniejsza niż bok instalowanego wodomierza i nie mniejsza niż średnica rurociągu +30 cm. Wodomierz należy instalować w takim miejscu, by zapewnić swobodny dostęp do odczytu wskazań przez użytkownika z odległości nie większej niż 1 metr i pod kątem 30° względem osi wodomierza i prostopadłej do niego (bez konieczności stosowania drabinek lusterek itp.). Wymaganie zapewnienia dostępu do wskazań może być zrealizowane również przez zastosowanie urządzenia do zdalnego odczytu.

Budowa studzienki wodomierzowej

Studzienki wodomierzowe mogą być z betonu, murowane z cegły lub z tworzyw sztucznych. Studzienki betonowe powinny mieć średnicę umożliwiającą wejście do środka osobie dorosłej (co najmniej 1 m). Studzienka z tworzywa może być niewłazowa o mniejszej średnicy. Na rynku dostępne są specjalne konstrukcje takich studzienek, które umożliwiają odczyt wodomierza przez ręczne wyciągnięcie zestawu wodomierzowego. Wodomierz w takim wypadku zamontowany jest za pośrednictwem długich węży elastycznych i wyciągany od góry specjalnym drążkiem podnośnikowym. Studnie tworzywowe przeznaczone są do montażu wodomierzy o przepływie nominalnym qn = 6m3/h. Mogą być instalowane w terenach zielonych i ruchu pieszym przy klasie obciążeń A15. Jeśli w obrębie studni występują większe obciążenia, należy wykonać studzienkę betonową.

Oba typy studzienek należy instalować w minimalnych odległościach:

  • od ogrodzenia – 2 m,
  • od budynku – 3 m.

W przypadku występowania naprężeń od instalacji oraz do szybkiego i profesjonalnego montażu wodomierza domowego zalecane jest stosowanie uchwytu-konsoli, przymocowanej sztywno do ściany (podłoża).

W sytuacji, gdy budynek nie posiada piwnicy, nie ma możliwości technicznych na wydzielenie stosownego miejsca lub gdy trwają dopiero prace budowlane, dopuszcza się umieszczenie wodomierza domowego poza budynkiem, w specjalnej studzience wodomierzowej.

Studzienki specjalne

Obecnie zalecane są specjalne mrozoodporne studzienki wodomierzowe najczęściej wykonane z tworzywa sztucznego. W zależności od typu wykorzystywana jest w niej:

  • geotermika ziemi (studnia bez dna, z boczną otuliną izolującą i hermetyczną, ocieploną górą zabezpieczoną pokrywą – działanie na zasadzie termosu, zestaw wodomierzowy umieszczony jest na górze w odległości od 0,2 do 0,3 m pod pokrywą studzienki).
  • poduszka izolacyjna (wodoszczelna beczka z tworzywa, z umieszczoną na górze poduszką izolacyjną i zamknięta pokrywą; zestaw wodomierzowy umieszczony jest tu przy dnie na głębokości od 1,0 m do 1,5 m i posiada możliwość wyciągania go na górę do odczytu).

Andrzej Świerszcz

Literatura:

1. mec. Magdalena Borowczyk-Zalewska. „Biuletyn Izby gospodarczej „Wodociągi Polskie”.

2. Źródło: Metron i Bmeters.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij