Rury preizolowane – wytyczne montażowe

W artykule poruszono wiele aspektów związanych z montażem rur preizolowanych mających wpływ na eksploatację, niezawodne działanie, szczelność instalacji z rur preizolowanych układanych w gruncie, na powierzchni gruntu czy w pomieszczeniach.

Nowoczesność i niezawodność to wymogi stawiane aktualnie w obszarze wyposażenia technicznego każdego budynku. Podobne wymogi należy stosować względem instalacji zewnętrznych. Instalacje układane na zewnątrz, w gruncie, narażone są na działanie czynników zewnętrznych, takich jak temperatura, wilgotność, duże obciążenia, naprężenia itp. Zgodnie z ISO 15875 zakładana żywotność i niezawodna praca rur instalacji grzewczych i wodnych przewidziana jest na okres 50 lat (np. przy temperaturze 90°C i ciśnieniu do ok. 10 barów). Rury preizolowane zbudowane są z rury nośnej, przeznaczonej do odpowiedniego medium o odpowiednich parametrach (rury ciepłownicze, rury do transportu wody pitnej, rury stosowane w instalacjach grzewczych, chłodniczych oraz rury do przesyłu innych mediów) oraz z płaszcza izolacyjnego. Ważnymi parametrami wpływającymi na szybki montaż i długą, niezawodną eksploatację są m.in. elastyczność, która ułatwia układania i omijanie przeszkód itp., oraz odporność na starzenie materiału rury nośnej oraz izolacji.

Rury preizolowane

Izolacja rur preizolowanych zapewnić powinna ochronę cieplną oraz ochronę przed uszkodzeniami rury umieszczonej wewnątrz, wpływami z zewnątrz. Ważne jest zadbanie, aby właściwości materiału, z jakiego wykonana jest izolacja, zapewniło długoletnią niezawodną eksploatację całego systemu. Warstwa wierzchnia zapewnić musi szczelność, ochronę przed przenikaniem wód gruntowych, opadowych itp. Również w trakcie prac, układania rur, zwijania, zginania wierzchnia warstwa izolacyjna poddawana jest naprężeniem. W dostępnych na rynku rurach spotyka się płaszcz ochronny wykonany z różnych materiałów, od cienkich folii PE do odpornych na wpływy zewnętrzne płaszczy z tworzyw zapewniających ochronę przed uszkodzeniami oraz przenikaniem wilgoci i innych czynników do warstwy izolacji.

Aby zapewnić niezawodną pracę instalacji wykonanej z rur preizolowanych, zadbać należy o właściwy transport i składowanie: unikać uszkodzeń, oddziaływań sił i promieniowania słonecznego w trakcie składowania. Rury lepszej jakości wyposażone są w ochronne zaślepki, które mają chronić przed dostaniem się zanieczyszczeń do wnętrza rury, nie powinny być one usuwane w czasie transportu/magazynowania, a dopiero po montażu, przy wykonywaniu połączeń.

Część producentów w ramach oferowanych systemów dostarcza końcówki, zaślepki z materiałów termokurczliwych, które po montażu rur chronią warstwę izolacji przed kontaktem z wilgocią, środowiskiem zewnętrznym itp. Zabezpieczenie rury tego rodzaju zaślepkami istotne jest szczególnie w systemach, gdzie wpływy środowiska zewnętrznego powodują zniszczenie warstwy izolacji (przykładowo w rurach preizolowanych, gdzie warstwę izolacyjną stanowi pianka poliuretanowa).

Rury preizolowane – montaż w gruncie

Przy wykopach do głębokości 120 cm zaleca się wykonywania wykopu ze ścianami pionowymi, przy głębszych wykopach zaleca się wykonywania wykopów V-kształtnych. Rury preizolowane należy układać z zachowaniem strefy przemarzania, zgodnie z zasięgiem poszczególnych stref przemarzania gruntu w Polsce. Ze względu na konieczność zachowania pewnej elastyczności rury należy przestrzegać wymogów producentów co do układania rur w temperaturach ujemnych (przykładowo ze względu na twardnienie tworzyw sztucznych nie zaleca się układania rur w temperaturze poniżej 5ºC).

Na rysunku 1 przedstawiono przykładowe wymiary poszczególnych warstw gruntu przy montażu dwóch niepołączonych rur preizolowanych w wykopie.

Rury preizolowane zadady doboru i montazu-Pienkowska240rys2
Zalecane grubości warstw gruntu przy montażu rur preizolowanych w wykopie: 1. zasypka; 2. taśma ostrzegawcza; 3. wypełnienie piaskiem; 4. podsypka piaskowa; 5. rura preizolowana.

Odpowiednio wykonane podłożę z piasku B ma znaczący wpływ na dopuszczalne obciążenia w trakcie pracy instalacji. Należy zwrócić uwagę iż minimalne przykrycie (C+D) nie uwzględnia obciążenie pojazdami mechanicznymi, ruchem drogowym. Przy wykonywaniu instalacji z rur preizolowanych w gruncie, aby zapewnić szczelność i niezawodność instalacji w przypadku rozgałęzień, zmiany kierunku stosować należy odpowiednie łączniki izolacyjne, studzienki itp. Tego rodzaju elementy zapewniają również odpowiednie warunki pracy, które pozwolą nam wykonać połączenia (chronią przed napływającym gruntem, wodami gruntowymi).

Rury preizolowane – montaż na gruncie, w budynkach

Zarówno w przypadku montażu w budynkach, na posadzkach, pod sufitami, wzdłuż ścian, jak i na gruncie należy stosować się do zaleceń dostawcy systemu, w tym bardzo istotne jest odpowiednie rozmieszczenie punktów podparcia. Przykład montażu w pomieszczeniu poniżej: przy zastosowaniu punktów podparcia jak na rysunku 2 (w odległości co 1 m), zapewniamy ochronę rury przed wyginaniem i odziaływaniem sił skośnych. Bez odpowiednio przewidzianych punktów podparcie może dojść do poważnych szkód, takie instalacje wyłączone są również ze świadczeń gwarancyjnych udzielanych przez producentów.

Rury preizolowane zadady doboru i montazu-Pienkowska240rys3
Rury preizolowane zadady doboru i montazu-Pienkowska240rys3
Rury preizolowane zadady doboru i montazu-Pienkowska240rys3
Montaż rury preizolowanej w budynku na podporach ściennych.

W przypadku przejścia przez przegrody należy zadbać o właściwe wykonanie otworów: gładka powierzchnia o odpowiedniej średnicy nawierconego otworu pozwoli wykonać szczelne uszczelnienie. Przez przejście przez przegrodę musi przechodzić prosty odcinek rury – wymagane jest pozostawienie prostego odcinka w odległości ok. 1 m przed i za przegrodą. W przypadku wykonywania szczelnych przejść przez ściany zewnętrzne zastosować może dostępne na rynku rozwiązania oferowane przez producentów.

Rury preizolowane zadady doboru i montazu-Pienkowska240-5a
Przejście szczelne Micro Seal

Połączenia instalacji

Aby zapewnić prawidłową pracę instalacji wykonanej z rur preizolowanych, układanych zarówno w gruncie, jak i na powierzchni itp., bardzo istotne jest wykonanie połączeń, tak aby zapewnić ich szczelność i niezawodność pracy całej instalacji. Przed wykonaniem połączenia – bez względu na to, z jakim systemem mamy do czynienia – należy pamiętać o przygotowaniu rury w odpowiedni sposób, przycięciu rury wewnętrznej pod kątem prostym, gratowaniu itp. Przy wykonywaniu połączeń należy stosować się do wytycznych dostawcy, wykorzystując odpowiednie uszczelki, podkładki itp. oraz zabiegi, które zapewnią szczelność połączenia. Na rynku dostępne są systemy ze złączkami zarówno mosiężnymi, jak i tworzywowymi.

Rury preizolowane zadady doboru i montazu-Pienkowska240-4
Zestaw izolacyjny Microflex w trakcie montażu trójnika.

Po wykonaniu połączeń konieczne są próby ciśnieniowe instalacji, które odbywać się powinny przed zasypaniem wykopu. Przy braku dokumentacji z wykonania takich prób nie może zostać potwierdzona gwarancja. Próba ciśnieniowa przeprowadzana jest w dwóch etapach i polega na dostarczeniu ciśnienia próbnego 1,5 razy większego niż dopuszczalne ciśnienie pracy. Ciśnienie takie musi być podane dwukrotnie w ciągu 30 min w 10-minutowych odstępach. W czasie 30 minut obserwacji ciśnienie próbne nie może spaść poniżej 0,6 bara oraz w żadnym punkcie badanego systemu nie może wystąpić wyciek. Po udanej próbie wstępnej należy pozostawić instalację pod ciśnieniem na 2 godziny. Po upływie tego czasu ciśnienie zapisane po próbie wstępnej nie może spaść poniżej 0,2 bara.

I na koniec…

Zasypywanie wykopu powinno odbywać się w warstwach o grubości 20 cm, każdorazowo utwardzanych (do wysokości około 50 cm należy utwardzać ręcznie, powyżej – przy pomocy zagęszczarki wibracyjnej). Należy zadbać o usunięcie ostrych przedmiotów z materiału zasypki. W gruncie nad rurą, bezpośrednio nad zamontowanymi rurociągami, należy zastosować taśmę ostrzegawczą, informującą o tym, że poniżej znajduje się rura wypełniona medium płynnym.

W artykule poruszono wiele aspektów związanych z montażem rur preizolowanych mających wpływ na eksploatację, niezawodne działanie, szczelność instalacji z rur preizolowanych układanych w gruncie, na powierzchni gruntu czy w pomieszczeniach. Dzięki należytej dbałości i stosowaniu się do wskazówek producenta, stosując systemy o wysokiej jakości, możemy zadbać o pewność i bezpieczeństwo takiej instalacji.

Joanna Pieńkowska

Wykorzystane w artykule zdjęcia oraz wytyczne techniczne pochodzą z archiwum firmy Watts Industries Polska.

Na temat lokalizacji awarii w sieciach preizolowanych i wymaganej do tego aparatury pomiarowej przeczytacie Państwo w artykule: Lokalizacja awarii w sieciach preizolowanych

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij