Rozróżniamy dwa rodzaje silikonów: kwaśne i neutralne. Oba rodzaje mas sieciują, czyli utwardzają się poprzez kontakt z wilgocią zawartą w powietrzu.

W praktyce budowlanej spotyka się podział mas silikonowych ze względu na funkcjonalność, a więc: sanitarne, szklarskie, budowlane, do kamienia, dekarskie itp. Najbardziej popularne i wykorzystywane także w takich pomieszczeniach to silikony sanitarne – przeznaczone są do łaźni, łazienek, toalet, kuchni, czyli do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności

Wykończenia w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych

Wymagania, jakim podlegają wszystkie budynki w Polsce, opisane są w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wraz z późniejszymi zmianami (ostatnia weszła w życie 01.01.2018 r.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę. Rozdział 6 działu III Rozporządzenia mówi o wymaganiach dla pomieszczeń higieniczno-sanitarnych. Zgodnie z nim do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych zalicza się:

  • łaźnie,
  • sauny,
  • natryski,
  • łazienki,
  • ustępy,
  • umywalnie,
  • szatnie,
  • przebieralnie,
  • pralnie,
  • pomieszczenia higieny osobistej kobiet,
  • pomieszczenia służące do odkażania, oczyszczania oraz suszenia odzieży i obuwia,
  • pomieszczenia służące do przechowywania sprzętu do utrzymania czystości.

Wymagania co do wykończenia takich pomieszczeń są jasne i proste: ściany pomieszczenia higieniczno-sanitarnego powinny mieć do wysokości co najmniej 2 m powierzchnie zmywalne i odporne na działanie wilgoci. Natomiast powierzchnie posadzki pralni, łazienki, umywalni, kabiny natryskowej i ustępu powinny być zmywalne, nienasiąkliwe i nieśliskie.

Odporność na…

Zmywalność i odporność na działanie wilgoci to pojęcia dość szerokie, określać nimi można wiele rodzajów materiałów wykończeniowych. Najczęściej jednak spotyka się wykończenie z płytek ceramicznych. Ale nie tylko – przypomnijmy sobie z dawnych lat lamperie olejne. Te też można łatwo zmywać i są odporne na działanie wilgoci. Dziś lamperie powoli odchodzą do lamusa, więc powróćmy do płytek. Najważniejszą ich cechą jest łatwość utrzymania czystości – zmywanie ich powierzchni jest proste, nie trzeba się martwić o to, że po użyciu chemii czyszczącej ulegną odbarwieniu.

Co do odporności na działanie wilgoci, to rozporządzenie mówi tylko o powierzchni, nic o podłożu. A te mogą być różne i te odporne na wodę – cementowe i cementowo-wapienne oraz nieodporne na wodę – gipsowe. Gipsowe materiały raczej nie będą tam wskazane, woda może penetrować mikropęknięciami w fudze i… zaczyna się kłopot. Oczywiście można temu zaradzić i stosować odpowiednie hydroizolacje, ale… zastosowanie odpowiedniego produktu wcześniej będzie tańsze na etapie wykonawstwa niż późniejsze kombinowanie. Między płytkami a tynkiem musi być łącznik, czyli klej; rodzaj kleju zależny jest od rodzaju płytek i podłoża.

Płytki

Płytki, jakie mamy do dyspozycji, to ceramika, terakota, klinkier, gres i kamień naturalny. W pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych najczęściej używa się zwykłej ceramiki lub gresu. Z płytkami ceramicznymi radzą sobie podstawowe kleje, czyli zwykle oznakowane C1 (podstawowe parametry, przyczepność > 0,5 MPa), z pozostałymi rodzajami płytek sprawa nie jest już taka prosta. Płytki gresowe to materiały o bardzo ograniczonej nasiąkliwości, ich powierzchnia jest bardzo gładka. Powoduje to, że okładziny takie wymagają klejów modyfikowanych specjalnymi dodatkami (polimerami), co zwiększa przyczepność zaprawy do powierzchni płytki, najlepsze kleje to klasy minimum C2 (podwyższone parametry).

Oczywiście trudno znaleźć dokładne informacje o szczegółowym składzie produktu na opakowaniu, dlatego najlepiej po prostu czytać zapisy o możliwościach stosowania danego wyrobu, nie tylko te, które są na froncie opakowania. Każdy producent wymienia dokładnie, do jakich rodzajów podłoży oraz płytek nadaje się dana zaprawa klejąca. Jeżeli mamy jakieś wątpliwości, należy poprosić o konsultacje sprzedawcę czy doradcę, którzy na pewno chętnie udzielą nam informacji, co i do czego. Pozostaje jeszcze fuga – zgodnie z wymaganiami musi być zmywalna, a więc wystarczy zwykła cementowa o zwiększonej hydrofobowości; takie wyroby ma w swojej ofercie każdy producent (fuga taka oznakowana jest symbolem normowym – W).

Często jednak wymagania projektowe są zupełnie inne, w takich pomieszczeniach stosuje się wyroby epoksydowe. Na pewno będzie to dużo lepszy wybór w przypadku pomieszczeń, które intensywnie czyści się agresywnymi środkami czyszczącymi. Dodatkowo epoksydy są zdecydowanie bardziej odporne na intensywne ścieranie niż fugi cementowe, Wyroby epoksydowe są też odporne na wiele chemikaliów, takich jak niektóre kwasy, alkalia. Fugi epoksydowe twardnieją poprzez reakcję chemiczną, a więc są bardziej wymagające dla wykonawcy niż wyroby cementowe. Połączenie dwóch składników powoduje, że zaczyna się nieodwracalna reakcja. Niezmycie pozostałości fugi epoksydowej w odpowiednim czasie spowoduje, że trwale złączy się z powierzchnią płytki, a wtedy niestety pozostaje usuwanie mechaniczne (czasem wystarczy użyć specjalnych czyścików, które zmiękczają powierzchnie zabrudzenia, jednakże ma to sens dla małych powierzchniach).

Bez poślizgu

Przejdźmy do posadzek. Zgodnie z rozporządzeniem w pralni, łazience, umywalni, kabinie natryskowej i ustępie powinna być zmywalna, nienasiąkliwa i nieśliska. Jeśli chcielibyśmy zastosować płytki, to powinny być antypoślizgowe. Antypoślizgowość płytek wyznaczana jest na podstawie norm niemieckich DIN, w których decydującym parametrem jest krytyczny kąt poślizgu. W użyciu są dwie normy: DIN 51 097 „Określenie poślizgu na mokrej powierzchni, na których chodzi się bosą nogą” oraz DIN 51 130 „Określenie właściwości poślizgu do pomieszczeń roboczych i powierzchni ze zwiększonym ryzykiem poślizgnięcia się”. Jeśli chodzi o powierzchnie łazienek, umywalni czy kabin natryskowych najważniejsze będą parametry z normy DIN 51 097, a ta dzieli płytki na trzy grupy:

  • A – kąt poślizgu 12-18˚ (szatnie, brodziki i baseny < 80 cm głębokości),
  • B – kąt poślizgu 18-24˚ (prysznice, sauny, schody i powierzchnie wokół basenów),
  • C – kąt poślizgu > 24˚ (schody do wody i podwodne).

Druga z wymienionych norm dotyczy powierzchni suchych, a więc będzie może dotyczyć pralni czy ustępów, a także pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych doprowadzających do pomieszczeń higieniczno sanitarnych. Parametry z tej normy często możemy spotkać na opakowaniach płytek dostępnych w sklepach. Norma ta dzieli płytki na kilka grup:

  • R9 (kąt poślizgu 6-10˚),
  • R10 (kąt poślizgu 10-19˚),
  • R11 (kąt poślizgu 19-27˚),
  • R12 (kąt poślizgu 17-35˚),
  • R13 (kąt poślizgu > 35˚).

Płytki o kącie poślizgu < 6˚ nie są klasyfikowane. Jeżeli płytki są szkliwione, muszą być także odporne na ścieranie. Ścieralność określa zmianę powierzchni szkliwa płytek pod wpływem użytkowania. Jest sześć klas ścieralności oznakowanych od 0 do 5. Dla klasy 0 płytki nie są przeznaczone na podłogi, klasa 5 przeznaczona jest do powierzchni podłóg, gdzie będzie wzmożony ruch pieszy i dodatkowo na podłogę wnoszony jest materiał ścierający (piasek, błoto itp.). Odporność na ścieranie jest bardzo ważna wszędzie tam, gdzie będzie czyszczenie mechaniczne oraz w miejscach ciągów komunikacyjnych.

Kleje

Kolejny element to klej do płytek, tutaj postępujemy podobnie jak w przypadku opisanym wcześniej. Inny przypadek to miejsca, gdzie może być kontakt z agresywnymi chemikaliami czyszczącymi, tutaj zastosowanie mogą mieć kleje chemoodporne. Nie będzie to już klej cementowy, a na bazie żywic reaktywnych, czyli najczęściej epoksydowy. Producenci takich wyrobów wykonują badania ich odporności na najbardziej popularne czynniki agresywne, np. kwas solny, azotowy, siarkowy oraz zasady, i w karcie technicznej takiego wyrobu zawsze dokładnie opisane jest, na jakie czynniki i o jakim stężeniu wyrób jest odporny.

Kleje takie – tak jak opisane wcześniej fugi – twardnieją pod wpływem reakcji chemicznej, mają najwyższe przyczepności i wytrzymałości, jednakże ze względu na pewne rygory technologiczne posługiwać się nimi mogą tylko profesjonaliści (klej – tak jak opisana wyżej fuga – twardnieje chemicznie, nieodwracalnie, dlatego należy ściśle przestrzegać instrukcji producenta i od razu usuwać zanieczyszczenia). Klej to nie wszystko, wykończeniem płytek jest fuga. Ponieważ zgodnie z rozporządzeniem powierzchnia ma być nienasiąkliwa, a więc wykorzystuje się tu tylko wyroby epoksydowe.

Silikony sanitarne

Do wykończenia miejsc szczególnych: połączenia podłogi i ściany, czy też połączeń dwóch ścian, ze względu na panujące tam naprężenia będą wykorzystywane silikony. Silikony sanitarne tak jak wyroby epoksydowe są nienasiąkliwe, są też łatwe do czyszczenia. Ich naturalną cechą jest to, że są trwale elastyczne i stanowią ochronę przeciwwilgociową. Bardzo dobrze przyczepiają się do wszystkich materiałów, nie tylko mineralnych, ale także do szkła, białej ceramiki, wyrobów akrylowych, metalu, płytek ceramicznych i wielu innych. Podstawową cechą, która decyduje o ich właściwościach technicznych, jest sposób utwardzania. Rozróżniamy dwa rodzaje silikonów: kwaśne i neutralne. Oba rodzaje mas sieciują, czyli utwardzają się poprzez kontakt z wilgocią zawartą w powietrzu. W praktyce budowlanej spotyka się podział mas silikonowych ze względu na funkcjonalność, a więc spotykamy masy: sanitarne, szklarskie, budowlane, do kamienia, dekarskie itp. Najbardziej popularne i wykorzystywane, także w takich pomieszczeniach, są silikony sanitarne – przeznaczone do łaźni, łazienek, ubikacji, kuchni, czyli do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności. W swoim składzie muszą zawierać środki zwiększające odporność na działanie mikroorganizmów.

Korozja biologiczna

Bardzo ważna jest także odporność na korozję biologiczną. Dotyczy to nie tylko pomieszczeń o specjalnym przeznaczeniu, ale całego budynku. Zgonie z Rozporządzeniem (Dział VIII Rozdział 4 „Ochrona przed zawilgoceniem i korozją biologiczną”): „Do budowy należy stosować materiały, wyroby i elementy budowlane odporne lub uodpornione na zagrzybienie i inne formy biodegradacji, odpowiednio do stopnia zagrożenia korozją biologiczną”. O zapisie tym należy pamiętać szczególnie przy doborze wyrobów budowlanych na zewnątrz pomieszczeń, ale też i wewnątrz. Szczególnie podatne są wyroby narażone na stałe działanie wilgoci, a więc właśnie w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych. Tam często pojawia się przecież wilgoć. Niektóre silikony mogą szybko ulegać biodegradacji.

Bartosz Polaczyk

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij