Woda dostarczana do odbiorców powinna być mierzona pod względem objętości przepływu, gdyż na tym pomiarze opiera się racjonalna gospodarka wodociągowa.

Pomiary objętościowe przepływu na etapie dostawy wody do odbiorców umożliwiają ścisłe (dokładne) określenie rzeczywistego zużycia wody do konsumpcji czy produkcji, a także zużycia własnego przez przedsiębiorstwa wodociągowe oraz wielkości strat powstałych w czasie jej produkcji (uzdatniania), transportu do odbiorcy lub niesprawnego działania przyborów sanitarnych. Pomiaru objętości przepływu wody dokonuje się za pomocą przyrządów pomiarowych (wodomierze), które umieszcza się w obiektach zaopatrywanych w wodę, np. w budynkach mieszkalnych czy zakładach przemysłowych. Jak powinien przebiegać prawidłowy dobór wodomierzy?

Tak jak zapowiedzieliśmy w poprzednim artykule pt. „Miejsce dla zestawu” („Magazyn Instalatora” 8/2018, s. 40-41 – przyp. red), dziś przedstawimy dodatkowe wymagania, które należy spełnić przy sytuowaniu wodomierza, oraz odpowiemy na pytanie, kiedy dobór wodomierza uważany jest za prawidłowy.

Dodatkowe wymagania dla wodomierzy

Dodatkowe wymagania, które należy spełnić przy sytuowaniu wodomierza:

  • należy zabezpieczyć wodomierze od wpływu pozostałych instalacji: gazowej, elektrycznej, centralnego ogrzewania itd.;
  • w pomieszczeniu przeznaczonym na wodomierz należy zachować warunki higieniczne oraz dostęp do urządzenia;
  • należy unikać łuków i kolan w bezpośrednim sąsiedztwie wodomierza;
  • przymykanie zasuw/zaworów przy regulacji przepływu powoduje powstawanie wirów oraz jednostronne uderzenia, które mogą być przyczyną uszkodzenia wodomierza;
  • w razie gdy wodomierze wbudowano za pompą, zaworem zwrotnym lub podwójnym kolanem, podane powyżej długości odcinków prostych rurociągu należy podwoić; chcąc uniknąć długiej prostki, można w jej miejsce wbudować kierownicę strumienia;
  • montowanie wodomierzy na przewodach skośnych (pochyłych) jest niedopuszczalne. Osie rur dopływowej i odpływowej powinny znajdować się w jednej linii poziomej;
  • w przypadku konieczności montowania wodomierza na przewodzie pionowym należy stosować specjalny typ wodomierza, przystosowany do pracy w tej pozycji;
  • w przypadkach, w których wodomierze są montowane w studniach/komorach, należy pamiętać, aby studnie/komory były zabezpieczone przed dopływem wody gruntowej oraz poceniem się ścian studni.

Wodomierze i ważne długości

Wybór miejsca dla wodomierza zależy od długości odcinka połączenia (przyłącza) domowego od linii regulacyjnej (granicy posesji) do umiejscowienia zestawu wodomierzowego.

Należy spełnić poniższe uwarunkowania:

  • jeżeli długość (odległość) ta nie przekracza umownych 15 m i budynek jest podpiwniczony, to zestaw wodomierzowy należy zlokalizować w piwnicy budynku;
  • jeżeli długość tego odcinka przekracza umowne 15 m, zestaw wodomierzowy należy umieścić w specjalnie wykonanej studzience wodomierzowej usytuowanej w odległości nie większej niż 2,0 m od linii regulacyjnej, tj. od granicy posesji; wymiary studzienki wodomierzowej powinny być dostosowane do rodzaju wodomierza oraz do średnicy połączeń; wodomierz należy zabudować nieruchomo na wspornikach, zgodnie z oznaczonym na wodomierzu kierunkiem przepływu wody, a od średnicy nominalnej wodomierza DN 50 mm – na trwałych podporach.

Wodomierze – potwierdzenie prawidłowego doboru

Kiedy dobór wodomierza możemy uznać za prawidłowy?

Zgodnie z literaturą branżową:

W literaturze branżowej spotykamy również zapisy, że dobór wodomierza można uznać za prawidłowy, jeżeli spełnia się warunki:

q ≤ Qmax/3 [m3/h]

lub

q < 0,70 * Qmax [m3/h]

oraz

DNw ≤ DWp [mm],

gdzie:

q – rzeczywisty (obliczeniowy) przepływ wody przez wodomierz [m3/h]

Qmax – max strumień objętości przepływu [m3/h]

DNw – średnica nominalna wodomierza [mm]

DNp – średnica nominalna przewodu, na którym wodomierz jest zamontowany [mm]

Uwaga! Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy DNp < DNw

Dotyczy przedsiębiorstw wodociągowych

Obecnie przedsiębiorstwa wodociągowe narzucają swoje średnice wodomierza wynikające z dokonywanych pomiarów, od jakiego minimalnego przepływu wody wodomierz pracuje. Jako przykład przedstawiono tabelę średnic wymaganych przez spółkę wodociągową Aquanet w Poznaniu. Uwaga! Wodomierz należy dobrać w odniesieniu do ciągłego strumienia objętości Q3.

Wodomierze Powwogaz doskonale sprawdzaja sie w instalacjach (z arch. Powogaz)
Przykład wodomierza (z arch. Powogaz)

Podsumowanie

Kiedyś za obliczenia poprawności działania instalacji wodociągowej wewnątrz budynku oraz dobór wodomierza odpowiadał projektant, który sam osobiście dobierał wodomierz. Projektanta bezwzględnie obowiązywały:

  • Prawo Budowlane,
  • Rozporządzenia Ministrów Branżowych,
  • Polskie Normy: „PN”,
  • Branżowe Normy: „BN”,
  • przepisy sanepidu, p.poż, BHP,
  • literatura techniczna/branżowa,
  • WTP (Wytyczne Techniczne Projektowania).

Projektanci byli na ogół elitą wśród inżynierów, ponieważ całkowicie odpowiadali za uzyskane efekty w eksploatacji stałej i nabywali do swoich opracowań prawa autorskie, nawet prawa patentowe.

W dawnym biurze projektowym kandydat na projektanta musiał wykazać się umiejętnością korzystania z literatury technicznej, katalogów oraz biegłością w posługiwaniu się w zakresie danego tematu przepisami i wytycznymi. Był zobowiązany do wykonania niezbędnych obliczeń i rysunków oraz samodzielnego projektu.

Żeby uzyskać dopuszczenie do egzaminu na uprawnienia budowlane, należało złożyć rzetelnie opisaną i udokumentowaną praktykę poświadczoną przez:

  • starszego projektanta prowadzącego kandydata do uprawnień budowlanych,
  • kierownika pracowni projektowej,
  • dyrektora technicznego biura projektów,
  • dyrektora naczelnego biura projektów.

Wyżej wymienieni nie podpisali takowego dokumentu, gdy cokolwiek budziło ich wątpliwość (również w zakresie wiedzy i samodzielności oraz kreatywności osoby ubiegającej się o uprawnienia).

Jak jest obecnie?

Obecnie projektant największy wysiłek wkłada w uzyskanie wymaganych uzgodnień, a nie w rozwiązania techniczne czy technologiczne, a w liczbie wymaganych uzgodnień nastąpił przyrost w postępie geometrycznym.

Obecnie projektant zaakceptuje wszystko, co mu podsunie lub będzie wymagała od niego instytucja uzgadniająca, np. przedsiębiorstwo wodociągowe.

Rodzi się tu oczywiste pytanie: kto ponosi odpowiedzialność, gdy z najwyżej usytuowanego przyboru sanitarnego nie wypłynie woda z wymaganą wydajnością oraz o wymaganym ciśnieniu, ponieważ średnicę zestawu wodomierzowego narzucono w przedsiębiorstwie wodociągowym? Przecież osoby narzucające średnice tego zestawu w 90% nie posiadają doświadczenia w projektowaniu oraz nie posiadają uprawnień budowlanych w zakresie projektowania w wymaganej branży. Kto jest odpowiedzialny za taki skutek? Projektant, uzgadniający czy nikt? Przecież wiadomo, że jeżeli projektant nie zaakceptuje narzuconej średnicy, to nie uzgodni dokumentacji, czyli nie zarobi na swoje istnienie.

Uważamy, że jeżeli uzgadniający cokolwiek narzucają, to gdy układ nie osiągnie wymaganych efektów eksploatacyjnych, to osoby uzgadniające (!) powinny ponosić całkowitą odpowiedzialność łącznie z kosztami za doprowadzenie instalacji do wymaganego działania.

Na koniec pragniemy podkreślić, że przy opracowaniu artykułu korzystaliśmy z:

  • Polskich i Europejskich Norm,
  • WTP (Wytycznych Technicznych Projektowania),
  • literatury branżowej,
  • doświadczenia zawodowego w projektowaniu, wykonawstwie i eksploatacji,
  • doświadczenia w opracowywaniu ekspertyz i opinii jako rzeczoznawcy i biegli sądowi.

Jeżeli czytający ten artykuł nie zgadzają się z jego treścią, prosimy, aby przedstawili swój punkt widzenia na ten temat.

Roman Ćwiertnia

Tomasz Ćwiertnia

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij