W instalacjach grzewczych zasilanych kotłami na paliwa stałe bardzo często wykorzystywane są zawory mieszające. Służą one do regulacji temperatury – zasilania układu grzewczego i temperatury powrotu do kotła.

Do tych celów stosować można zarówno zawory mieszające 3-drogowe, jak i 4-drogowe.

Zawory mieszające 3- i 4-drogowe – różnice

Różnica między zaworem VRG140 (4-drogowym) i VRG130 (3-drogowym) polega na konstrukcji i możliwym do osiągnięcia skutku mieszania cieczy.

W przypadku zaworów 3-drogowych (rys. 1) mieszane są z reguły ciecze o różnych temperaturach, by w rezultacie dać mieszaninę płynów o wymaganej temperaturze, regulowanej za pomocą zmieniającego się położenia zawieradła zaworu i tym samym stosunku procentowym cieczy chłodniejszej i cieplejszej.

Zawory mieszające trójdrogowe
Zawór mieszający trójdrogowy

Zawór mieszający 4-drogowy (rys. 2) realizuje funkcję mieszania strumieni tak jak zawór mieszający 3-drogowy, jednak w wyniku mieszania otrzymywane są 2 zmieszane strumienie. Stopień zmieszania i właściwą temperaturę najczęściej kontroluje się na jednym ze strumieni zmieszanych, drugi stanowi strumień o temperaturze pośredniej między strumieniem zimnym i ciepłym, jednak niekontrolowanym. Tego rodzaju zawory najczęściej stosowane są w instalacjach z kotłem na paliwo stałe, gdzie parametrem kontrolowanym jest temperatura czynnika zasilająca układ grzewczy, natomiast niekontrolowaną temperaturę ma powrót do kotła. W tym przypadku osiągany jest efekt podniesienia temperatury powrotu pożądany ze względu na lepsze parametry pracy kotła.

Zawór mieszający czterodrogowy
Zawór mieszający czterodrogowy

Zawory mieszające – przykłady zastosowań

W zależności od rodzaju instalacji, jaka zostanie wykonana z wykorzystaniem zaworu mieszającego, każdy z nich będzie miał swoje zalety i wady. W przypadku, kiedy instalacja ma być możliwie jak najmniej skomplikowana (i najtańsza), w przypadkach, kiedy układ grzewczy będzie składał się z jednego rodzaju odbiornika (grzejniki lub ogrzewanie podłogowe) oraz w przypadku kiedy instalacja nie będzie wyposażona w bufor – dobrym rozwiązaniem będzie zastosowanie zaworu 4-drogowego. Jest to rozwiązanie tanie i uniwersalne. Jeżeli sterownik kotła wyposażony będzie w możliwość kontroli dwóch parametrów jednocześnie – zawór 4-drogowy pozwala także na całkiem dobrą kontrolę temperatury powrotu przy zastosowaniu siłownika (rys. 3).

Zawór mieszający 4-drogowy w instalacji
Zawór mieszający 4-drogowy pozwala także na całkiem dobrą kontrolę temperatury powrotu przy zastosowaniu siłownika

Zawór mieszający 3-drogowy będzie doskonałym rozwiązaniem w przypadku regulacji temperatury zasilania układu grzewczego w przypadku zasilania jednego typu odbiornika lub dla każdego z odbiorników osobno. Doskonale sprawdzi się przy zabezpieczeniu temperatury powrotu do kotła. Jest także bardzo dobrym rozwiązaniem w przypadku instalacji wyposażonych w bufor. Trzeba jednak pamiętać, że dla każdego obiegu, w którym potrzebna będzie regulacja temperatury, niezbędne jest zastosowanie jednego zaworu.

Na rys. 4 pokazano przykład zastosowania zaworu 3-drogowego w instalacji zasilania ogrzewania grzejnikowego. Na rysunku 5 zaprezentowano zaś przykład zastosowania zaworu 3-drogowego w instalacji zabezpieczenia temperatury powrotu.

 Zawór mieszający 3-drogowy w instalacji zasilania ogrzewania grzejnikowego
Zawór mieszający 3-drogowy w instalacji zasilania ogrzewania grzejnikowego

Przed montażem koniecznie trzeba sprawdzić układ instalacji tak, aby zawór 3-drogowy VRG130 zamontować w niej w taki sposób, aby króciec wody zmieszanej był króćcem prawym lub lewym – nie może to być króciec środkowy. Po zamontowaniu zaworu należy sprawdzić położenie zawieradła, czyli wewnętrznej zastawki regulującej przepływ. Jest to bardzo prosta czynność – w starszych typach zaworów wskaźnikiem położenia zawieradła było podcięcie trzpienia, na którym założone jest pokrętło, w nowszych zaworach serii VRG jest to podcięcie znajdujące się na jednym z czterech „skrzydełek” trzpienia. W zaworach mieszających zasada ustawienia pozycji zawieradła to pozycja pośrednia w połowie pomiędzy króćcami wody gorącej i zimnej (powrotnej).

 Zawory mieszające 3-drogowe w instalacji zasilania ogrzewania grzejnikowego

W przypadku zaworów 4-drogowych pozycja środkowa będzie znajdowała się wprost do kierunku zasilania układu grzewczego, czyli także w połowie drogi między zasilaniem z kotła a powrotem z układu grzejnego. Po ustawieniu pozycji zawieradła dla zaworów operowanych manualnie zakładamy skalę i pokrętło (są w zestawie z zaworem), dla zaworów montowanych z siłownikiem – zakładamy sprzęgło i siłownik wg informacji zawartych w instrukcji montażu siłownika. Fabrycznie siłownik ustawiony jest w pozycji pośredniej (50% otwarcia) więc będzie idealnie pasował do ustawionej pozycji zaworu.

Kolejny artykuł na temat regulacji instalacji grzejnikowej…

Jacek Wesołowski

ESBE Hydronic Systems

www.esbe.pl

61 85 44 930

jacek.wesolowski@esbe.eu

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij