Ceny wody pitnej rosną w Polsce niemal z każdym dniem. Wg IGPW za 5 lat będziemy płacić za wodę od 12 do 16 zł za 1 m3, a w najdroższych miastach – nawet powyżej 20 zł. Dlatego też gromadzenie i późniejsze wykorzystanie wody deszczowej staje się już nie tylko realizacją idei proekologicznych, ale wręcz koniecznością dającą spore oszczędności finansowe.

Kontynuując tematykę rozpoczętą w poprzednich artykułach, tym razem zwrócę uwagę na rozwiązania służące do wypompowywania wody deszczowej ze zbiorników podziemnych (pompy do wody deszczowej), a także na systemy służące do uzupełniania instalacji wodą wodociągową w przypadku okresowego braku deszczówki w zbiorniku.

Pompy do wody deszczowej – rodzaje

Oczyszczona wstępnie na filtrach mechanicznych i wpływająca do zbiornika woda deszczowa nie powinna nieść ze sobą zanieczyszczeń mechanicznych typu piasek, mogących uszkodzić pompy przeznaczone do pompowania wody czystej. Należy mieć więc na uwadze, iż dla żywotności pomp niezmiernie ważne jest systematyczne kontrolowanie i czyszczenie filtrów, tak aby do wody nie dostawał się piasek i inne zanieczyszczenia mechaniczne.

Pompy do wody deszczowej dzielą się na: pompy samozasysające, pompy normalnie ssące (wielostopniowe), pompy samozasysające wielostopniowe oraz systemy i układy pompowe. Pompy te mogą pracować jako manualne lub automatyczne, wyposażone w wyłączniki pływakowe, łączniki przepływowo-ciśnieniowe lub sterowniki elektroniczne.

Pompy do wody deszczowej - automatyczna
Pompy do wody deszczowej – automatyczna

Pompy samozasysające, ze względu na swą budowę, mogą pompować wodę ze zbiorników lub studni ze zwierciadłem wody zlokalizowanych do 7 metrów poniżej poziomu umieszczenia pompy. Ich maksymalne wydajności to ok. 200 l/min, a wysokości podnoszenia to maksymalnie 60 m słupa wody (6 barów). Pompy te mogą pracować w trybie manualnym lub automatycznym. Do pracy w trybie automatycznym potrzebne jest dodatkowe urządzenie zwane łącznikiem przepływowo-ciśnieniowym. Jego zadaniem jest automatyczne uruchamianie pompy w przypadku otwarcia zaworu kulowego i rozpoczęcia poboru wody (np. podlewania zieleni), a także zabezpieczenie jej przed tzw. suchobiegiem, a więc pracą bez wody (w przypadku braku wody w zbiorniku lub studni).

Do celów podlewania terenów stosuje się też dość często tzw. zestawy hydroforowe, które – oprócz pompy i wyłącznika ciśnieniowego – posiadają także naczynie przeponowe zmniejszające liczbę załączeń i wyłączeń pompy w przypadku kroplenia z instalacji. Standardowe pompy samozasysające mogą pracować w środowisku wilgotnym, aczkolwiek ich ochrona (IP44) nie umożliwia ich zalewania, np. przez wody gruntowe. Do tego celu służą pompy o wysokim poziomie ochrony (IP 68), które mogą być umieszczone zarówno w studni, zbiorniku, jak i na powierzchni terenu.

Podlewanie zieleni

Zieleń w ogrodzie można podlewać na dwa sposoby: ręcznie za pomocą węża z dyszą lub zraszaczy naziemnych albo w pełni automatycznie za pomocą zainstalowanego pod ziemią systemu rur i zraszaczy wynurzanych, których praca sterowana jest sterownikiem elektronicznym.

Podlewanie ręczne

W przypadku podlewania zieleni za pomocą węży ogrodowych można alternatywnie umieścić pompę samozasysającą na poziomie terenu i, zasysając wodę ze zbiornika podziemnego, podlewać nią trawnik lub umieścić pompę automatyczną w zbiorniku i pobierać wodę poprzez zainstalowane, np. w pokrywie, szybkozłącze, do którego wpina się wąż ogrodowy.

Pompy do wody deszczowej - z łącznikiem przepływowo-ciśnieniowym
Pompy do wody deszczowej – z łącznikiem przepływowo-ciśnieniowym

Podlewanie automatyczne

W przypadku, gdy woda deszczowa ma obsługiwać układ automatycznego nawadniania, należy zadbać o to, aby do zbiornika doprowadzić instalację uzupełniania zbiornika wodą wodociągową. Będą bowiem takie okresy w trakcie trwania sezonu wegetacyjnego, gdy woda ze zbiornika zostanie zużyta i będzie on pusty, a roślinność będzie wymagała podlewania. W takim systemie pompa ciśnieniowa umieszczona jest wewnątrz zbiornika na wodę deszczową, a w budynku, na instalacji wodociągowej, zainstalowany jest zawór elektromagnetyczny, sterowany wyłącznikiem pływakowym zainstalowanym wewnątrz zbiornika.

W przypadku, gdy poziom wody w zbiorniku opadnie poniżej minimalnego, zawór elektromagnetyczny otworzy się i woda wodociągowa dopłynie do zbiornika. Pompa ciśnieniowa pracować więc będzie w tym momencie na wodzie wodociągowej, a system zraszania automatycznego nie będzie notował przerw w pracy.

W niektórych przypadkach, gdy dookoła budynku wykonany został drenaż opaskowy, wodę drenarską po uprzednim oczyszczeniu na filtrze mechanicznym można również wprowadzić do zbiornika podziemnego na deszczówkę, uzyskując tym samych dodatkowe ilości wody.

Dodatkowo do zbiornika może być doprowadzona woda z podjazdów i tarasów, również po wcześniejszym jej podczyszczeniu.

Pompy do wody deszczowej - zestaw hydroforowy
Pompy do wody deszczowej – zestaw hydroforowy

Woda deszczowa wykorzystywana w budynku

Woda deszczowa idealnie nadaje się do: spłukiwania WC, prania, prac porządkowych w i na zewnątrz budynku, podlewania zieleni oraz mycia samochodów i urządzeń. Jednak aby zrealizować ww. cele, woda musi zostać wypompowana ze zbiornika podziemnego i pod ciśnieniem wprowadzona do instalacji wewnętrznej. Aby to uczynić, obiekt musi mieć zaprojektowaną, a następnie wykonaną tzw. instalację dualną. Jest to instalacja, która doprowadzać będzie wodę na te przybory, które w założeniu mają pracować na wodzie deszczowej. A więc do spłuczek i pisuarów w WC, pralni, kotłowni oraz na przybory na zewnątrz budynku poprowadzona musi być osobna instalacja rurowa. Do baterii w łazience i kuchni oraz wszędzie tam, gdzie potrzebna jest woda pitna, doprowadzana będzie tylko i wyłącznie uzdatniona woda wodociągowa. Równocześnie przybory instalacji dualnej należy czytelnie oznakować, informując, iż woda z nich płynąca jest wodą deszczową niezdatną do picia.

Obiekty mieszkalne

W obiektach mieszkalnych jednorodzinnych woda podawana na przybory może być w sposób dwojaki: za pomocą centrali deszczowej zainstalowanej w budynku (kotłownie, garaż, pomieszczenie techniczne) lub za pomocą pompy ciśnieniowej zanurzonej w zbiorniku i urządzeniu do automatycznego dopełniania zbiornika podziemnego wodą wodociągową w przypadku braku deszczówki.

Centrala deszczowa

Kompletna centrala deszczowa składa się z konsoli, do której zamocowana jest wielostopniowa, samozasysająca pompa odśrodkowa wraz z łącznikiem przepływowo-ciśnieniowym zbiornika pośredniego z przerwą powietrzną zgodnie z PN-EN 1717 TYP AB. W skład urządzenia wchodzą również: zawór trójdrogowy, pływakowy zawór napełniający, elementy tłumiące drgania pompy sterownik elektroniczny, wyłącznik pływakowy z 20 m kablem oraz pokrywa.

Wielostopniowa pompa odśrodkowa zapewnia cichą pracę oraz szybki i bezproblemowy rozruch systemu. Łącznik przepływowo-ciśnieniowy zabezpiecza pompę przed suchobiegiem oraz pozwala na jej wyłączenie w przypadku osiągnięcia określonego ciśnienia w instalacji.

Pompy do wody deszczowej - centrala deszczowa
Pompy do wody deszczowej – centrala deszczowa

W przypadku braku wody deszczowej w zbiorniku centrala umożliwia automatyczne wykorzystanie wody wodociągowej: umożliwione jest to poprzez zawór trójdrogowy sterowany za pomocą wyłącznika pływakowego znajdującego się w zbiorniku wody deszczowej. Woda z sieci dostarczana jest do podręcznego zbiornika przez zawór pływakowy zgodnie z PN-EN 1717.

System wyposażony jest w ochronę przed stagnacją wody. Zawartość zbiornika podręcznego wymieniana jest co 10 dni w przypadku, gdy nie była ona w tym czasie pobierana. Parametry pomp zainstalowanych w centrali to: maks. wydatek 6 m3/h, maksymalne ciśnienie pracy 4,8 barów, maksymalna moc pompy 1200 W.

Zaletą tego rozwiązania jest lokalizacja pompy oraz akcesoriów elektrycznych i mechanicznych w budynku, co bardzo ułatwia ewentualne przeglądy i serwisowanie urządzeń.

W sytuacji, gdy odległość pomiędzy lokalizacją centrali a zbiornikiem podziemnym jest spora (powyżej 15 metrów), wskazane jest zlokalizowanie w zbiorniku pływającej lub stojącej pompy zasilającej. Ma ona na celu ograniczenie strat ciśnienia występujących na ssaniu pompy zlokalizowanej w centrali deszczowej.

Pompy do wody deszczowej - centrala deszczowa
Schemat technologiczny układu przemysłowego obejmuje filtr i zbiornik wody deszczowej, w którym zainstalowana jest jedna lub dwie pompy zasilające, a w budynku znajduje się kompletna przemysłowa centrala deszczowa.

Awaryjne uzupełnianie zbiornika

W przypadku zestawu pompy ciśnieniowej automatycznej umieszczonej w zbiorniku, w sytuacji otwarcia przyboru, pompa zaczyna podawać wodę do instalacji. W momencie osiągnięcia poziomu minimalnego w zbiorniku zestaw napełniający umieszczony w budynku składający się z zaworu elektromagnetycznego połączonego z czujnikiem poziomu lub wyłącznikiem pływakowym oraz lejkiem dostarcza wodę wodociągową do zbiornika. W takim przypadku pompa korzysta z wody znajdującej się w zbiorniku, która przez większość czasu jest wodą deszczową, ale okresowo też wodociągową. Zaletą tego rozwiązanie jest możliwość dostarczania wody na przybory pod określonym ciśnieniem nawet w przypadku oddalonego od budynku lub głęboko posadowionego zbiornika wody deszczowej.

Obiekty komercyjne

W przypadku obiektów komercyjnych, takich jak obiekty biurowe, hotele, zakłady przemysłowe stosuje się centrale deszczowe złożone zawsze z układu co najmniej dwóch pomp, tak aby w razie awarii jednej z nich – druga umożliwiała niezakłócone dostawy wody na przybory.

Przemysłowa centrala deszczowa to kompletne urządzenie, w skład którego wchodzą: zintegrowany zbiornik podręczny, elektroniczny sterownik oraz dwie wielostopniowe pompy odśrodkowe wraz z niezbędnymi komponentami. Centrala w sposób ciągły monitoruje poziom wody w zbiornikach (podręcznym i podziemnym) wody deszczowej. W zależności od zapotrzebowania pompa zasilająca pobiera wodę ze zbiornika wody deszczowej i kieruje ją do zbiornika podręcznego, skąd jedna lub dwie pompy ciśnieniowe dostarczają ją na przybory. Sterownik rejestruje pracę pomp, wskazuje aktualne ciśnienie w instalacji, a także, po zainstalowaniu w zbiorniku podziemnym opcjonalnego czujnika poziomu, prezentuje aktualny poziom napełnienia zbiornika. W przypadku braku wody deszczowej zbiornik podręczny napełniany jest automatycznie z instalacji wodociągowej. Konstrukcja central musi zawsze spełniać wymagania normy PN-EN 1717.

Na rynku dostępne są centrale o parametrach: maks. wydatek 25 m3/h, maksymalne ciśnienie pracy 6,5 bara. Na specjalne wymagania możliwe jest dostarczenie central z pompami w wyższych parametrach.

Podsumowanie

W przypadku stosowania pomp służących do wprowadzenia wody deszczowej na instalacje – kluczowe jest odpowiednie ich dobranie, tak aby parametry wydatku i ciśnienia były odpowiednie do zapotrzebowania. Dlatego dobór systemu pompowego zawsze lepiej pozostawić specjalistom, którzy przy użyciu odpowiednio do tego przygotowanych programów dobiorą jedno lub kilka możliwych do zastosowania urządzeń. Tylko i wyłącznie wtedy będzie pewne, iż zraszacze podleją trawnik, tak jak tego chcemy, a ilość wody dopływającej do spłuczek nie będzie powodowała dyskomfortu mieszkańców lub użytkowników toalet. Ważne jest też zastosowanie takiego systemu dopełniania instalacji wodą wodociągową, aby nawet przy bardzo długim okresie suchym instalacja pracowała bez zakłóceń.

Mariusz Piasny

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij