Działanie nowoczesnych systemów ogrzewania oraz przygotowania c.w.u. – niezależnie od zastosowanego źródła energii (gaz, olej czy też paliwa stałe, takie jak węgiel czy pelety, a tym bardziej pompy cieplne) ­- jest uzależnione od dostaw energii elektrycznej zasilającej pompy obiegowe oraz automatykę urządzeń.

W jednym z poprzednich artykułów analizowaliśmy możliwość zastosowania systemów opartych o energię zgromadzoną w akumulatorach jako źródła awaryjnego zasilania urządzeń w energię elektryczną („Na awarię… UPS”, „Magazyn Instalatora” 11/2017 s. 34-35 – przyp. red.). Jest to rozwiązanie skuteczne dla systemów ogrzewania o małym zapotrzebowaniu na energię elektryczną oraz na krótkotrwałe zaniki zasilania. W przypadku, gdy wymagana moc zasilania w energię elektryczną jest spora (rozbudowane systemy grzewcze), lub też występujące przerwy w dostawie energii elektrycznej przedłużają się, warto pomyśleć nad zainstalowaniem agregatu prądotwórczego.

Agregaty prądotwórcze – dobór

Dostępne na rynku agregaty prądotwórcze różnią się między sobą mocą znamionową oraz rodzajem zasilania (jedno- i trójfazowe). Pod względem rodzaju obudowy generatory mogą być otwarte lub kompaktowe, niejednokrotnie wyciszone. Jako jednostki napędowe stosuje się zarówno silniki benzynowe, jak i wysokoprężne.

Agregaty prądotwórcze i rozwiązania standardowe

W większości instalacji grzewczych i ciepłej wody użytkowej wyposażonych w standardowe pompy obiegowe wystarczy generator jednofazowy. Moc generatora powinna być dobrana tak, aby była wyższa niż suma mocy zasilanych przez niego urządzeń, z tym że nie powinniśmy dobierać generatora prądotwórczego o zbyt dużej mocy, ponieważ wraz z mocą rośnie również cena urządzenia i jego wymiary. Wskazane byłoby, aby jego moc była wyższa o 20-30% od sumy mocy zasilanych przez generator urządzeń.

Agregaty prądotwórcze i rozbudowane instalacje grzewcze

Dla bardziej rozbudowanych instalacji grzewczych, wyposażonych w wiele silników indukcyjnych jedno- lub trójfazowych, dobierając moc generatora należy uwzględnić fakt, iż silniki takie w momencie rozruchu pobierają prąd o wartości kilkukrotnie większej niż nominalny prąd pracy. Dla przykładu, w przypadku odbiorników wykorzystujących silniki indukcyjne połączone w układ gwiazdy lub wyposażonych w przełącznik gwiazda/trójkąt (systemy soft-startu) dobrana moc generatora musi być co najmniej 3 razy większa od mocy znamionowej odbiornika, natomiast dla odbiorników wykorzystujących silniki indukcyjne w układzie połączeń w trójkąt, moc generatora powinna być do 9 razy większa od sumy mocy podłączonych urządzeń.

Agregaty prądotwórcze i złożone rozwiązania

W przypadku agregatów prądotwórczych trójfazowych, do których podłączonych jest więcej odbiorników jednofazowych lub gdy agregat zasila urządzenia mieszane (a więc zarówno odbiorniki jedno- jak i trójfazowe), należy tak zaprojektować układ, aby poszczególne fazy były w miarę symetrycznie (jednakowo) obciążone. Przy asymetrycznym obciążeniu wzrasta napięcie na fazach niedociążonych i równocześnie maleje napięcie na fazach przeciążonych. Może to spowodować nieprawidłową pracę odbiorników lub uszkodzenie agregatu. Różnica w obciążeniu nie powinna przekraczać 10% między najbardziej i najmniej obciążoną fazą. W celu optymalnego doboru generatora prądotwórczego, projekt instalacji dla bardziej rozbudowanych układów zasilania powinien być wykonany przez doświadczonego projektanta elektryka lub przez specjalistów z firm dostarczających systemy zasilania awaryjnego.

Uwaga na „jakość” prądu

Dobierając agregator prądotwórczy należy też zwrócić uwagę na „jakość” energii elektrycznej generowanej za jego pomocą. W dobie wykorzystania układów sterowania systemami grzejnymi za pomocą układów elektronicznych, nieodzownym elementem nowoczesnych agregatów prądotwórczych jest elektroniczna regulacja napięcia, którą bardzo często nazywa się układem AVR. Na rynku dostępne są generatory z analogowym lub cyfrowym systemem AVR. Agregaty bazujące na tej technologii bardzo dobrze sprawdzają się przy zasilaniu awaryjnym systemów wyposażonych w urządzenia elektroniczne.

Agregaty prądotwórcze panel sterowania
Agregaty prądotwórcze panel sterowania

Poprawa komfortu

Istotnym elementem, który warto wziąć pod uwagę przy wyborze agregatu prądotwórczego, są systemy, które poprawiają komfort pracy. Przydatna na pewno okaże się funkcja automatycznego startu. Tym sposobem zyskuje się samoczynne załączanie generatora w przypadku zaniku napięcia w sieci oraz jego wyłączenie w momencie, gdy zasilanie powróci. W niektórych modelach przewidziano wyświetlacz LED. Informuje on chociażby o błędach pracy silnika, wartościach napięcia i pobieranego prądu. Nabyć można wersje agregatów prądotwórczych, w których diagnozowanie nieprawidłowości w pracy odbywa się poprzez złącze komputerowe, co może być ważne przy konieczności zapewnienia bezobsługowej kontroli działania układu i alarmowaniu o jego nieprawidłowości.

Użytkownik może być informowany o napięciu sieci zasilającej, napięciu i częstotliwości agregatu prądotwórczego, napięciu akumulatora czy też o czasie pracy agregatu. Układ będzie również odpowiedzialny za zabezpieczanie silnika np. przed zbyt wysoką temperaturą i niskim ciśnieniem oleju, a także za ochronę przed spadkiem obrotów i brakiem napięcia w agregacie prądotwórczym. System zdalnego sterowania umożliwi też wykonanie okresowego testu kontrolnego agregatu prądotwórczego. W celu zapewnienia gotowości do natychmiastowej pracy generatora, powinien on być testowo uruchamiany nie rzadziej niż co miesiąc oraz serwisowany z uwzględnieniem wymiany oleju i filtrów.

Nie mniej ważne pozostają również okresowe przeglądy układu paliwowego. Jeżeli agregat wyposażony jest w odstojnik paliwa, należy go odkręcić i spuścić resztę paliwa, a następnie wyczyścić. W przypadku wyposażenia generatora w układy rozruchu automatycznego, ważne jest również dbanie o dobry stan akumulatorów rozruchowych.

Walka z hałasem

Każdy generator prądotwórczy wyposażony w silnik spalinowy generuje w trakcie pracy hałas. Można go ograniczyć przez zastosowanie odpowiednich układów tłumiących na rurach wylotowych spalin, można też dodatkowo zastosować dźwiękoszczelne obudowy. Innym rozwiązaniem ograniczenia poziomu generowanego przez generator prądotwórczy hałasu jest usytuowanie go w miejscu oddalonym od budynku. Generator musi być przystosowany do miejsca, w którym go ustawimy. Jeżeli ma być to miejsce niezadaszone, konieczny jest wybór modelu obudowanego, spełniającego odpowiednio wysoką normę ochrony obudowy IP.

Gdy zaś generator chcemy ustawić w pomieszczeniu zamkniętym, należy zadbać o jego wentylację – zapewnić dopływ tlenu do spalania oraz zainstalować element odprowadzający spaliny. Ważną rzeczą, o której należy pamiętać, planując posadowienie generatora, jest odległość od przyłącza elektrycznego lub głównej rozdzielni elektrycznej. Koszty samych przewodów elektrycznych i ich montażu mogą solidnie obciążyć budżet.

Agregaty prądotwórcze i formalności

W przypadku podłączenia agregatu prądotwórczego do instalacji elektrycznej połączonej z siecią elektroenergetyczną, należy wystąpić z wnioskiem do właściwego zakładu energetycznego o wydanie warunków technicznych, które musi spełnić awaryjne źródło zasilania. Jednym z takich warunków będzie zaprojektowanie i wykonanie instalacji agregatu tak, aby nie było możliwe przenoszenie z niego napięcia na sieć elektroenergetyczną. Wskazane też będzie, by System Załączania Rezerwy (SZR) był wyposażony w przełącznik (Sieć – Zero – Agregat) lub automatykę SZR z blokadą mechaniczną lub elektryczną.

Agregaty prądotwórcze
Agregaty prądotwórcze

Warunkiem uzyskania zgody zakładu energetycznego będzie przygotowanie oraz uzgodnienie z zakładem dokumentacji technicznej rezerwowego zasilania. Co ważne, taki projekt mogą opracować jedynie osoby z uprawnieniami budowlanymi do projektowania instalacji elektrycznych. Konieczne będzie również przygotowanie instrukcji ruchu i eksploatacji awaryjnego zasilania. Po montażu instalacji zasilania rezerwowego, musi być ona zgłoszona do odbioru przez zakład energetyczny, razem z wykonaną dokumentacją powykonawczą oraz protokołami pomiarów.

Uwaga! Pod żadnym pozorem nie można przyłączać agregatu bezpośrednio do instalacji elektrycznej w domu, np. łącząc przedłużaczem wyjście z generatora z dowolnym gniazdkiem elektrycznym. Takie działania mogą skutkować śmiertelnym niebezpieczeństwem dla ekip naprawiających uszkodzoną sieć elektroenergetyczną, ponieważ niskie napięcie z generatora poprzez transformator sieciowy może zostać podniesione do napięcia 15 000 V i porazić monterów lub osoby przebywające w pobliżu uszkodzonych przewodów sieci.

Jarosław Pomirski

Fot. Marax.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij