W pierwszej części artykułu dotyczącego armatury w systemach c.w.u. poruszałem tematykę grupy urządzeń odpowiadających za bezpieczeństwo instalacji.

Tym razem chciałbym zatrzymać się przy produktach, które w większości przypadków nie są konieczne do prawidłowego działania instalacji, natomiast znacznie poprawiają komfort użytkowania. Przedstawiona zostanie m.in. pompa cyrkulacyjna w instalacji ciepłej wody.

Zawory mieszające

Zacznę od zaworów mieszających termostatycznych zwanych również mieszaczami. Głównym ich zadaniem jest regulacja temperatury wody. Każdy zawór termostatyczny wyposażony jest w czujnik temperatury, dzięki któremu dwa strumienie cieczy – zimny i gorący – mieszane są ze sobą w odpowiednich proporcjach.

Temperaturę wody zmieszanej ustawia użytkownik przy pomocy specjalnego pokrętła ze skalą. Każda cyfra na pokrętle odpowiada określonej temperaturze. Ustawiona temperatura utrzymywana jest w sposób automatyczny. Dzięki temu możemy mieć zawsze stałą temperaturę wody zmieszanej, bezpieczną szczególnie dla najmłodszych użytkowników instalacji.

Zawor_trojdrogowy_rysunek_
Rys. 1. Mieszacz termostatyczny.

Jest to niezwykle przydatne zwłaszcza przy podgrzewaniu wody przy pomocy systemów solarnych, gdzie temperatura wody w zasobniku może osiągnąć nawet 80-90oC. Zakres regulacji tych zaworów mieści się w przedziale 30-70oC. Górna nastawa używana jest do dezynfekcji instalacji i usuwania Legionelli – bakterii powodującej ostre zapalenia płuc.

Mieszacze w zaworach

Mieszacze przeznaczone do c.w.u. posiadają dodatkowo funkcję antypoparzeniową. Oznacza to, że w przypadku braku wody zimnej np. w wyniku awarii wodociągu mieszacz całkowicie blokuje przepływ wody. Aby urządzenie działało poprawnie, bardzo ważny jest odpowiedni montaż oraz późniejsza konserwacja. Należy pamiętać, aby na króćcach wlotowych do zaworu mieszającego znajdowały się zawsze zawory zwrotne. Uchroni nas to przed nieprawidłową cyrkulacją wody w instalacji c.w.u. (przeciwną do żądanego kierunku).

Drugim bardzo ważnym elementem, o jakim należy pamiętać, jest bezwzględny zakaz montażu mieszaczy bezpośrednio nad zbiornikiem ciepłej wody. Może to powodować nieprawidłowe działanie urządzenia. Dlaczego tak się będzie działo? Odpowiedź jest bardzo prosta. Króciec wody gorącej wychodzący z zasobnika znajduje się zawsze w jego górnej części. Ciepło grawitacyjnie zawsze idzie do góry i w ten sposób będzie ogrzewało odcinek instalacji prowadzący do mieszacza.

Schemat_instalacji_cieplej_wody_z_mieszaczem
Rys. 2. Pompa cyrkulacyjna w instalacji ciepłej wody – schemat

Czujnik w urządzeniu będzie zatem podgrzany i zamknie dopływ gorącej wody. Po odkręceniu punktu poboru poleci tylko zimna woda aż do momentu, gdy nie schłodzi czujnika. Po jakimś czasie mieszacz znowu zacznie działać prawidłowo. Należy więc stosować tzw. pułapkę cieplną pokazaną na schemacie.

Polega ona na montażu zaworu mieszającego poniżej króćca wychodzącego z zasobnika z zachowaniem różnicy poziomów około 20 cm. W zależności, z jaką wodą mamy do czynienia, mieszacze mogą się zakamieniać. Może to powodować zakłócenia w urządzeniach, a nawet spowodować całkowite jego zablokowanie. Ważne, aby w przypadku takiej sytuacji mieć możliwość szybkiego demontażu urządzenia w celach serwisowych. Na pewno ułatwi nam to wcześniejszy montaż zaworu przy pomocy śrubunków.

Pompa cyrkulacyjna w instalacji ciepłej wody

Kolejnym bardzo ważnym urządzeniem poprawiającym komfort korzystania jest pompa cyrkulacyjna w instalacji ciepłej wody. Ma ona za zadanie utrzymywanie ciepłej wody cały czas w obiegu, jak najbliżej punktów poboru. Dzięki temu w łazience oddalonej nawet o kilkanaście czy kilkadziesiąt metrów od zasobnika ciepła woda popłynie spod prysznica już kilka sekund po jej odkręceniu. Jest to oczywiście możliwe tylko i wyłącznie wtedy, gdy na etapie wykonywania instalacji zostanie zamontowany dodatkowy odcinek rury cyrkulacyjnej.

Moce pomp stosowanych w tego typu układach są oczywiście dużo mniejsze niż pomp obiegowych wykorzystywanych w systemach grzewczych. Dla domu jednorodzinnego wystarczy mała pompa zużywająca zaledwie od 2 do 7 W. Ze względu na wymogi dotyczące materiałów przeznaczonych do kontaktu z wodą pitną korpusy pomp cyrkulacyjnych wykonane są z mosiądzu lub stali nierdzewnej. Należy pamiętać, że cyrkulacja ciepłej wody nie jest potrzebna 24 godziny na dobę.

Schemat_instalacji_cieplej_wody_
Rys. 2. Przykładowe typy instalacji c.w.u.

Nie potrzebujemy ciepłej wody po kilku sekundach w czasie, gdy śpimy lub gdy jesteśmy w pracy. Warto zatem pomyśleć o urządzeniach wyposażonych w programatory czasowe lub o dokupieniu prostych programatorów, gdzie jest możliwe czasowe wyłączenie pompy.

Zmniejszymy w ten sposób straty ciepła powstałe na skutek cyrkulacji i zaoszczędzimy energię elektryczną. W celach serwisowych pompę należy podłączyć do instalacji w taki sposób, aby w wyniku ewentualnej awarii można było ją łatwo zdemontować. Przed i za pompą należy umieścić zawory kulowe i dodatkowo za pompą zawór zwrotny.

Rozdzielacze w instalacji ciepłej wody

Obecnie w instalacjach c.w.u. coraz częściej stosowane są rozdzielacze. Do tej pory kojarzyły się one tylko i wyłącznie z instalacją grzewczą. Jak sama nazwa wskazuje, mają one za zadanie rozdzielać przepływające przez nie medium.

Jakie to ma zastosowanie w przypadku wody użytkowej i jak to działa? Większość aktualnych instalacji c.w.u. opiera się na rozprowadzeniu wody dwoma przewodami (woda zimna i gorąca), od których przy pomocy trójników wychodzą odgałęzienia do poszczególnych punktów poboru. Niekiedy pojawia się dodatkowy trzeci przewód, o którym wspominałem wcześniej, a który odpowiada za cyrkulację ciepłej wody. Na razie go pomijamy i wrócimy do niego później.

Z racji tego, że instalacja opiera się na trójnikach i wszystkie punkty poboru są podłączone do tego samego przewodu, nie ma możliwości ich odcięcia. W przypadku awarii lub czynności serwisowych konieczne jest wyłączenie wody bieżącej w całym budynku. W takim przypadku zastosowanie rozdzielacza jest bardzo przydatne. Możliwe jest wtedy odłączenie poszczególnych części instalacji, np. baterii wannowej czy prysznicowej.

W przypadku instalacji c.w.u. oczywiste jest, że liczba urządzeń wykorzystujących ciepłą i zimną wodę będzie różna. Z tego względu nie stosuje się takich rozdzielaczy jak w przypadku instalacji co. Zazwyczaj montuje się osobną belkę dla wody zimniej i osobną dla wody gorącej. Belki wyposażone są w zawory odcinające dla każdego obiegu. W przypadku instalacji c.w.u. opartej na takim rozwiązaniu dodatkowy przewód cyrkulacji doprowadzany jest do belki rozdzielacza.

Walka z kamieniem w instalacji ciepłej wody

Powyżej opisane produkty odpowiadają za odpowiednią temperaturę dostarczanej wody oraz za jej prawidłową dystrybucję. Warto pamiętać, że w przypadku instalacji c.w.u. liczy się również jakość wody, z której korzystamy. Każdy z nas miał lub nadal ma do czynienia z twardą wodą.

Zakamienione czajniki, grzałki w pralkach, trudny do usunięcia osad na armaturze łazienkowej oraz na płytkach – są to najczęstsze problemy, z którymi musimy mierzyć się na co dzień. Na szczęście na pomoc przychodzą nam produkty, których działanie polega na zmiękczaniu wody i poprawianiu jej wartości smakowych.

Stacja_uzdatniania_wody
Rys. 4. Przykładowy schemat podłączenia stacji uzdatniania wody (zmiękczacza).

Urządzenia tego typu można podzielić na trzy grupy: montowane centralnie (stacje uzdatniania wody), punktowo pod zlewem (np. filtry odwróconej osmozy) oraz wszelkiego rodzaju dzbanki filtrujące, których nie podłączamy do instalacji na stałe. Chciałbym skupić się na pierwszej grupie. Są to stacje uzdatniania wody, które montujemy na zasilaniu wody zimnej do budynku za wodomierzem i reduktorem.

Dobór stacji uzdatniania

Urządzenie dobieramy indywidualnie do zapotrzebowania na wodę użytkową. Bierze się w tym wypadku dwa parametry: zużycie dobowe i chwilowe. Dla 4-osbowej rodziny mieszkającej w domu z dwiema łazienkami przyjmuje się chwilowe maksymalne zapotrzebowanie na około 30 l/min (1,8 m3/h), a maksymalne dobowe na poziomie 600 l.

Dodatkowo każde urządzenie należy po zamontowaniu ustawić według właściwości wody. Konieczne jest zatem oddanie wody do badania lub uzyskanie tych parametrów od dostawcy. Tego typu stacje posiadają specjalne wkłady filtracyjne, które należy co jakiś czas wymieniać lub uzupełniać.

Podsumowując temat produktów poprawiających komfort korzystania z wody bieżącej, zauważmy, że do każdej instalacji należy podchodzić indywidualnie. Wszystko zależy od specyfiki budynku i wymagań użytkowników. Jedno jest pewne – produkty te nie są niezbędne, ale znacznie ułatwiają codzienne korzystanie z wody użytkowej.

Łukasz Biernacki

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij