Podstawą sprawnie i skutecznie działającej instalacji ogrzewania podłogowego jest poprawne jej zaplanowanie w oparciu o ustalone wcześniej założenia.

Ogrzewanie podłogowe to system, który daje komfort użytkowania i wymierne oszczędności eksploatacyjne. Jednakże pomimo tych jakże ważnych zalet posiada również swoją ciemną stronę – praktycznie niemożliwe jest, bez dużych nakładów finansowych, wprowadzenie jakichkolwiek zmian do istniejącej już wadliwej instalacji.

W przypadku ogrzewania podłogowego niezwykle ważne jest, aby już na etapie planowania, a potem wykonawstwa, postępować zgodnie z obowiązującymi przepisami i zaleceniami.

Wykonanie ogrzewania podłogowego – dylatacje

Przy zastosowaniu ogrzewania podłogowego istotne jest wykonanie odpowiednich dylatacji poszczególnych płyt grzewczych, czyli ich podział. Dylatacje powinny być zaplanowane w sposób jak najbardziej naturalny, pomiędzy płytami, kolumnami. Na etapie projektowania powinny zostać dokładnie zwymiarowane płyty grzewcze.

Ze względu na znaczącą rozszerzalność cieplną płyt, mogącą nawet w skrajnych przypadkach doprowadzić do przesunięcia ścian konstrukcyjnych budynku, należy się stosować do normy, od kilku lat obowiązującej w Polsce, dotyczącej ogrzewań podłogowych PN-EN 1264. Podane tam warunki co do wielkości i kształtu płyt grzewczych podyktowane są rozszerzalnością cieplną posadzek i ich wytrzymałością.

Norma mówi, iż maksymalna powierzchnia jednej płyty grzewczej nie może być większa niż 40 m2, dłuższy bok płyty nie może mieć więcej niż 8 m, a kształt płyty – maksymalny stosunek boków – nie może być większy niż 2:1, czyli bardziej preferowane są płyty o regularnych kształtach – bardziej kwadraty niż prostokąty.

Taśma na obwodzie

Wykonując płyty grzewcze, konieczne jest zastosowanie na ich całym obwodzie taśmy brzegowej, która oddziela podłogi pływające od ścian. Przejmuje ona zwiększanie objętości przy podgrzewaniu, ograniczając napór na ściany konstrukcyjne budynku.

Taśma posiada przymocowaną dodatkowo zakładkę z folii PE służącą do uszczelnienia połączenia taśmy brzegowej z izolacją poziomą – musi ona zostać wyłożona na warstwę izolacyjną, a nie pod lub pomiędzy te elementy. Zakładka zapobiega przenikaniu do styropianu wody zarobowej z jastrychu oraz wilgoci. Większe płyty grzewcze dzielimy za pomocą profilu dylatacyjnego.

Nie jest to nic innego jak taśma przyścienna zamocowana w stopce pozwalającej na stabilny montaż na warstwie izolacyjnej. Taśmy posiadają wzdłużne nacięcia, umożliwiają łatwe i precyzyjne usunięcie nadmiaru taśmy, ale dopiero po nałożeniu warstwy wykończeniowej posadzki – płytek ceramicznych, paneli itp.

Wykonanie ogrzewania podłogowego i przyłącza

Przyłącza, czyli rury tranzytowe zasilające inne płyty, a przechodzące przez granicę kolejnych płyt grzewczych, muszą być odpowiednio zabezpieczone ze względu na ruchy termiczne płyt grzewczych. Sąsiądujące płyty grzewcze mogą się przemieszczać w przeciwnych kierunkach i doprowadzić do uszkodzenia rur, dlatego też konieczne jest poprowadzenie ich w rurach osłonowych typu peszel na długości około 50 cm.

Wykonanie ogrzewania podłogowego - przyłącze
Wykonanie ogrzewania podłogowego – przyłącze

Należy pamiętać, że tak zabezpieczone rury powinny przechodzić przez profile dylatycyjne w pomieszczeniach oraz w otworach drzwiowych pomiędzy pomieszczeniami.

Pętle grzewcze

Mając już zaplanowane płyty grzewcze, należy zaprojektować pętle grzewcze. Ich maksymalne długości są zależne od średnicy stosowanej rury, dla przykładu wynoszą one: dla średnicy zewnętrznej rury 14 mm – max. 80 m, dla 16 mm – max. 120 m, a dla rur 20 mm – max. 150 m. Długości te wynikają z kryteriów ekonomicznych użytkowania i ogólnie przyjmuje się, aby nie przekraczać strat ciśnienia na poziomie 25-30 kPa.

Ułożenie zbyt długich pętli skutkuje niedogrzewem pomieszczeń i jest bardzo trudnym problemem do poprawy. Najprostszym rozwiązaniem jest zastosowanie większej pompy obiegowej o wyższej wydajności i ciśnieniu dyspozycyjnym. Niestety przekłada się to na zwiększony pobór mocy elektrycznej potrzebnej do napędu.

A co gdybyśmy zwiększyli temperaturę zasilania ogrzewania podłogowego? Wszak norma pozwala na wprowadzenie czynnika grzewczego do takiej instalacji o temperaturze nawet do 55oC. Owszem, mogłoby to nam sprawę rozwiązać, ale tylko częściowo. Wielce prawdopodobne jest, że wystąpiłoby miejscowe przegrzanie posadzki uniemożliwiające korzystanie z niej.

Należy pamiętać, że wspomniana już norma dotycząca ogrzewań podłogowych PN-EN 1264 określa maksymalne wartości temperatury posadzki w zależności od sposobu użytkowania pomieszczenia. Na przykład dla pomieszczeń w strefie stałego pobytu ludzi jest to 29oC, a dla stref brzegowych, czyli powierzchni dogrzewających pomieszczenie, które nie są miejscami dłuższego pobytu ludzi, jest to 35oC.

Wykonanie ogrzewania podłogowego - pętle grzewcze
Wykonanie ogrzewania podłogowego – pętle grzewcze

Wykonanie ogrzewania podłogowego a okładzina posadzki

W tym momencie koniecznie wspomnieć trzeba o wpływie wierzchniej okładziny posadzki na wydajność ogrzewania podłogowego. Zakładając, że podłoga zostanie wykończona płytkami ceramicznymi, czyli materiałem o niskim oporze cieplnym, nie możemy na tak przeliczoną płytę grzewczą położyć warstwy wykończeniowej w postaci parkietu, gdyż drewno ma znacznie większy współczynnik oporu cieplnego. Spowoduje to niedogrzew pomieszczenia.

Odwrotna sytuacja jest możliwa, czyli płytki zamiast parkietu, jednakże jest niekorzystna inwestycyjnie – większa ilość rury, większa liczba pętli grzewczych, większe rozdzielacze, instalacja będzie przewartościowana. Choć trzeba zaznaczyć, że komfort oddawania ciepła z takiej instalacji będzie znacznie lepszy ze względu na możliwość przyjęcia niższej temperatury zasilania spowodowany mniejszym oporem okładziny.

Wykonanie ogrzewania podłogowego w łazienkach

Należy jeszcze dodatkowo wspomnieć, że mogą się pojawić przypadki, gdzie ogrzewanie podłogowe nie będzie w stanie pokryć zapotrzebowania na ciepło. Najlepszym tego przykładem są łazienki – pomieszczenia o ograniczonej powierzchni płyty grzewczej w stosunku do powierzchni pomieszczenia, gdzie dodatkowo panuje wyższa temperatura w znaczący sposób ograniczająca wydajność ogrzewania podłogowego. Powiązane jest to ze strumieniem ciepła z powierzchni grzewczej, który jest tym większy, im większa jest różnica temperatur między nią a temperaturą powietrza.

Źródło ciepła

Tutaj dochodzimy do kolejnego ważnego punktu, źródła ciepła dla naszej instalacji. Instalacja zaprojektowana pod kątem kotła, gazowego bądź stałopalnego, ze względu na możliwość uzyskania wyższych temperatur, co przekłada się na większe rozstawy rur i ich mniejszą ilość, kompletnie nie sprawdzi się na przykład dla pompy ciepła, która pracuje na znacznie niższych parametrach, gdzie zasilanie powinno być na poziomie maksymalnie 40oC, a różnica pomiędzy powrotem na poziomie 8oC.

Pompa ciepła nie będzie działać w swoim optymalnym zakresie pracy i będzie to praca z niskim współczynnikiem wydajności COP.

Tak jak już wspomniano, instalacja ogrzewania podłogowego zasilana niskimi temperaturami będzie instalacją bardziej rozbudowaną (więcej pętli grzewczych). Rury zasilające będą miały większe średnice, ponieważ będą musiały dostarczyć tę samą ilość ciepła, ale o niższej temperaturze w większej ilości. Występuje tu też kolejna możliwość popełnienia błędu – niedoszacowanie średnicy przewodów zasilających ogrzewanie podłogowe od źródła niskotemperaturowego ciepła.

Rozdzielacze

Zazwyczaj montowane rozdzielacze ogrzewań podłogowych mają średnicę 1 cala lub 1 ¼ cala. Z doświadczeń firm instalacyjnych wynika, że przy tak niskich parametrach i dużych przepływach jak w pompach ciepła można montować rozdzielacze o maksymalnej liczbie obiegów 8.

Wykonanie ogrzewania podłogowego - rozdzielacze
Wykonanie ogrzewania podłogowego – rozdzielacze

Rozdzielacze ogrzewań podłogowych powinny być wyposażone w elementy regulacyjne w postaci przepływomierzy lub zaworów odcinająco-regulacyjnych. I to za pomocą tych elementów należy wyregulować przepływy w poszczególnych pętlach. Regulacja polega na ustawieniu przepływów wynikających z zapotrzebowania na ciepło, jak i długości pętli grzewczych.

W żadnym wypadku nie należy kierować się zasadą, że wszystkie pętle mają mieć ten sam przepływ. Przepływy powinny być wcześniej przeliczone w projekcie instalacji.

Rozdzielacze – druga belka

Dodatkowo stosowane na drugiej belce, zazwyczaj powrotnej, zawory termostatyczne pozwalają na montaż siłowników termoelektrycznych będących elementami wykonawczymi termostatów zamontowanych w pomieszczeniach. Nie należy jednak uważać, że wyregulują one pętle.

Będą one tylko zamykać lub otwierać zawory, powodując niestabilne przepływy w pozostałych pętlach. Wbrew pozorom sytuacja jest analogiczna do regulacji grzejnika: nastawa wstępna zaworu (przepływomierz) ustala przepływ maksymalny, a głowica termostatyczna (termostat – siłownik) doregulowuje w określonym zakresie parametr.

Podstawą sprawnie i skutecznie działającej instalacji ogrzewania podłogowego jest wcześniejsze jej zaplanowanie w oparciu o ustalone wcześniej założenia.

Marcin Ciuchnowicz

Fot. z arch. Kisan.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij