Według obowiązującej normy PN EN 12056-4, mimo przeprowadzenia doboru urządzenia zgodnie z obowiązującymi zasadami techniki oraz przy dołożeniu wszelkiej staranności podczas zabudowy i eksploatacji może wystąpić przepływ zwrotny.

Projektując instalację odwadniającą w budynkach, należy uwzględnić prawidłowy montaż właściwego rozwiązania jakim są urządzenia przeciwzalewowe – zaworów zwrotnych lub przepompowni.

Ze względów ekonomicznych nie ma możliwości wymiarowania kanalizacji deszczowej i mieszanej w taki sposób, aby podczas intensywnych, ponadprzeciętnych opadów zagwarantowane było niezakłócone odwadnianie. Podczas silnych opadów trzeba się zawsze z liczyć z możliwością spiętrzenia w kanale i wystąpienia przepływu zwrotnego w kanałach przyłączonych.

Co istotne – przepływ zwrotny może wystąpić także z innych powodów, np. zatkania lub pęknięcia rury, uszkodzenia kanału czy też awarii pompy, jeśli system odwadniania jest podłączony do przepompowni. Niezależnie od przyczyny skutki tego zjawiska są następujące: zalane piwnice, zniszczone meble, wykładziny, urządzenia elektryczne, ociekające wodą sprzęty AGD oraz stres i koszty dla osób mieszkających w budynkach.

Projektując instalację odwadniającą w budynkach, należy więc uwzględnić montaż właściwego rozwiązania jakim są urządzenia przeciwzalewowe – zaworów zwrotnych lub przepompowni.

Urządzenia przeciwzalewowe i przepisy

Przepisy normy PN-EN 12056 mówią wyraźnie, że zawory zwrotne mogą być stosowane alternatywnie dla przepompowni pod warunkiem, że:

  • istnieje spadek do kanału;
  • pomieszczenia mają podrzędną funkcję;
  • liczba użytkowników jest niewielka;
  • dostępna jest inna toaleta powyżej poziomu zalewania.

Wybór i zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń przeciwzalewowych zależą od wielu różnych czynników. Szczególnie należy zwrócić uwagę na życzenia użytkowników, cechy obiektu odwadnianego, położenie kanału, rodzaj ścieków oraz obowiązujące normy i lokalne przepisy.

Łatwiej oczywiście uwzględnić te wymagania podczas projektowania instalacji odwadniających w nowych budynkach niż przy wykonywaniu remontów w budynkach już istniejących, zagrożonych przepływem zwrotnym.

W tym drugim przypadku często konieczne jest ponowne ułożenie przewodów odprowadzających ścieki. Te koszty zwracają się jednak szybko, jeśli pomyślimy o szkodach, jakie mogą wystąpić w wyniku zalania.

Urządzenia przeciwzalewowe – projektowanie

Pierwszym krokiem przy doborze właściwego urządzenia przeciwzalewowego jest ustalenie poziomu zalewania, czyli najwyższego poziomu, do którego może podnieść się woda w instalacji odwadniającej (patrz rys. 1).

urzadzenia-przeciwzalewowe-ustalenie-poziomu-zalewania
Urządzenia przeciwzalewowe – ustalenie poziomu zalewania

W przypadku terenu płaskiego poziomem zalewania jest powierzchnia drogi (chodnik, ulica, pobocza), a w przypadku terenu nachylonego – górna krawędź najbliższej podłączonej studzienki. Następnie trzeba ustalić te miejsca odpływu, które leżą poniżej poziomu zalewania i w związku z tym potrzebują zabezpieczenia. Jednocześnie warto w tym miejscu podkreślić, że miejsca odpływu, które leżą powyżej poziomu zalewania, nie mogą być odwadniane poprzez urządzenia przeciwzalewowe (patrz rys. 2).

Urzadzenia-przeciwzalewowe
Urządzenia przeciwzalewowe – przykłady instalacji

W przypadku systemu rozdzielnego wodę deszczową i brudną należy odprowadzać osobno, natomiast w przypadku systemu mieszanego przez oddzielne przewody pionowe, zbiorcze i główne. Ze względów hydraulicznych przewody główne i zbiorcze muszą być, w miarę możliwości, prowadzone poza budynkiem w pobliżu kanału przyłączeniowego przy granicy posesji.

Łączenie ich powinno zostać wykonane w studzience z kinetą przelotową, np. studzience przeciwzalewowej. Nieprzestrzeganie tych zasad może, w przypadku wystąpienia przepływu zwrotnego, doprowadzić do wewnętrznego zalania. Aby uniknąć takiej sytuacji, należy odwadniać przez urządzenia przeciwzalewowe wyłącznie miejsca odpływu zagrożone przepływem zwrotnym.

Urządzenia przeciwzalewowe i rodzaje ścieków

Przy wyborze odpowiedniego urządzenia przeciwzalewowego duże znaczenie ma rodzaj ścieków, które będą przez to urządzenie przepływać. Rozróżnia się następujące rodzaje ścieków:

  • ścieki domowe z podziałem na „fekalne” (ścieki czarne) i „niefekalne” (ścieki szare);
  • woda deszczowa;
  • ścieki z separatorów tłuszczu;
  • ścieki z separatorów cieczy lekkich;
  • ścieki z urządzeń do wykorzystywania wody deszczowej;
  • ścieki z przydomowych oczyszczalni;
  • ścieki pochodzące z drenażu.

W przypadku ścieków domowych istotne znaczenie ma dalszy podział na ścieki szare (z pralek, zlewów, umywalek, pryszniców) i ścieki czarne (z toalet, pisuarów).

Zastosowanie urządzeń przeciwzalewowych przeznaczonych do ścieków szarych (np. mechanicznych zasuw burzowych ze swobodnie zwisającą klapką) na przewodach pochodzących z toalet, prowadzi do spowolnienia prędkości przepływu, tworzenia się osadów, zakłócenia działania i należy to traktować jako błąd projektowy. W przypadku przewodów, które odprowadzają ścieki czarne, zaleca się więc stosowanie automatycznych zaworów, np. Staufix FKA (patrz rys. 3).

Urzadzenia-przeciwzalewowe-przykladowe-zastosowanie
Urządzenia przeciwzalewowe – przekładowe zastosowanie

W tego typu urządzeniach w normalnym trybie klapy zwrotne są zawsze otwarte, dzięki czemu ścieki mogą swobodnie przepływać przez urządzenie.

Urządzenia przeciwzalewowe – montaż

Kolejną kwestią jest wybór miejsca montażu. Urządzenia przeciwzalewowe mogą być montowane wewnątrz lub na zewnątrz budynków. Za montażem na zewnątrz budynków przemawia wiele czynników, takich jak: oszczędność powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, brak hałasów powodowanych przez pracę urządzenia, brak rozprzestrzeniania się nieprzyjemnych zapachów i zanieczyszczeń w budynku podczas prac konserwacyjnych lub naprawczych oraz brak ryzyka szkód wywołanych przez wodę w wyniku nieszczelności urządzenia.

Montaż w budynku ma jednak również swoje zalety, a decydując się na takie rozwiązanie, zyskuje się łatwy dostęp w celu kontroli i konserwacji oraz możliwość wczesnego rozpoznawania zakłóceń. Przy gęstej zabudowie jest to często jedyne rozwiązanie, jakie można zastosować.

Urządzenia przeciwzalewowe – strategia zabezpieczenia

Kolejną rzeczą, którą trzeba rozważyć, dobierając właściwe urządzenie przeciwzalewowe, jest strategia zabezpieczenia, czyli określenie, czy miejsca odpływu mają być zabezpieczone pojedynczo czy zbiorczo (patrz rys. 4).

Urzadzenia-przeciwzalewowe-poziom-zalewania
Urządzenia przeciwzalewowe – zabezpieczenie pojedyncze albo zbiorcze

Za zabezpieczeniem pojedynczym przemawia optymalne dopasowanie do rodzaju ścieków oraz łatwa (zazwyczaj) instalacja w przypadku remontów, natomiast za zabezpieczeniem zbiorczym optymalizacja nakładów budowlanych i konserwacyjnych.

W kolejnym kroku należy ustalić zakres użytkowania. Jeśli w czasie wystąpienia przepływu zwrotnego użytkownicy mogą zrezygnować z korzystania z przyborów odwadniających (toalet, umywalek) znajdujących się poniżej poziomu zalewania, wówczas wystarczy zamontować automatyczny zawór zwrotny, np. Staufix SWA lub FKA.

Alternatywa

Jeśli natomiast nie można zrezygnować z użytkowania wyżej wymienionych miejsc odpływu, należy zainstalować przepompownię lub zawór zwrotny z pompą, który umożliwi odwadnianie także podczas przepływu zwrotnego. Pompa będzie wówczas tłoczyć ścieki albo poprzez pętlę przeciwzalewową (np. w urządzeniu Ecolift), albo w kierunku przepływu zwrotnego do kanału (np. w zaworze Pumpfix F).

Urządzenia przeciwzalewowe – wybór produktu

Ostatnim etapem projektowania instalacji przeciwzalewowej jest wybór konkretnego produktu. Wszystkie produkty zabudowane w instalacji odwadniającej są produktami budowalnymi i podlegają określonym przepisom.

W przypadku zaworów zwrotnych zastosowanie mają przepisy normy PN-EN 13564, a w przypadku przepompowni przepisy normy PN-EN 12050. Jednak ze względu na postęp technologiczny, kwestie ekonomiczne, ochronę środowiska i oszczędzanie energii, konieczne jest, aby stosowano nowe materiały budowlane, tworzywa, elementy konstrukcyjne oraz przybory odwadniające.

W związku z tym możliwe jest projektowanie i używanie innowacyjnych rozwiązań. Ich zastosowanie musi być jednak potwierdzone odpowiednią aprobatą lub – w przypadkach jednostkowych – pozwoleniem właściwego organu.

Urządzenia przeciwzalewowe – rodzaje rozwiązań

Zasadniczo rozróżnia się trzy rodzaje produktów do ochrony przeciwzalewowej:

  • przepompownie do ścieków zawierających fekalia i bez fekaliów zgodnie z PN-EN 12056;
  • automatyczne i mechaniczne zawory zwrotne zgodnie z PN-EN 13564;
  • urządzenia przeciwzalewowe z indywidualnym dopuszczeniem, zawory zwrotne z pompą, przepompownie z zaworem zwrotnym (patrz rys. 3).
  • Produkty te różnią się pod względem konstrukcyjnego wykonania klap, pomp i pętli przeciwzalewowej oraz sposobem działania.

Po zabudowie należy pamiętać o regularnej konserwacji przez wykwalifikowany personel, dzięki której zagwarantowane będzie niezawodne działanie urządzenia. Należy przy tym przestrzegać zasad konserwacji podanych przed producenta.

Anna Stochaj

Fot. Kessel.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij