Deficyt zasobów wodnych, a także rosnące koszty wody wodociągowej wpływają na coraz większe zainteresowanie możliwościami wykorzystania wód opadowych. W dzisiejszym, drugim już odcinku poświęconym temu zagadnieniu przedstawię rodzaje zbiorników służących do gromadzenia i wykorzystania wody deszczowej.

Systemy gromadzenia deszczówki ze względu na lokalizację zbiornika magazynującego dzielą się na naziemne i podziemne. Zbiorniki naziemne mogą być umiejscowione zarówno na zewnątrz budynków, jak i w ich wnętrzach, np. w piwnicach.

Woda deszczowa w domu i ogrodzie – zbiorniki naziemne

Zbiorniki naziemne mogą mieć różne kształty, kolory i pojemności, wykonane mogą też być z różnych materiałów, aczkolwiek w warunkach polskich ich eksploatacja ogranicza się do okresu od wiosny do jesieni. Z tego też względu woda w nich magazynowana wykorzystywana jest głównie do celów ogrodniczych, tj. podlewania roślin i prac w ogrodzie. Zbiornik naziemny zlokalizowany w ogrzewanej piwnicy może gromadzić wodę deszczową przez cały rok.

Zbiorniki naziemne najczęściej wykonywane są z tworzyw sztucznych, takich jak polietylen PE lub polipropylen PP, ale spotyka się także takie wykonane z drewna i metalu. Dominujące kształty to cylindry, walce, prostopadłościany. Widuje się też imitacje domków lub amfor oraz innych kształtów spotykanych w środowisku naturalnym, w tym pni, skał i głazów.

Zbiorniki naziemne charakteryzują się pojemnościami od 150-200 do około 800-1000 litrów. W celu uzyskania większych pojemności zbiorniki można łączyć w baterie.

Woda do zbiorników naziemnych doprowadzana jest z rur spustowych systemów rynnowych z pomocą zbieraczy i filtrów.

Woda deszczowa w domu i ogrodzie - zbiornik podziemny
Woda deszczowa w domu i ogrodzie – zbiornik podziemny

Woda deszczowa w domu i ogrodzie – zbiorniki podziemne

Zbiorniki instalowane pod ziemią są zazwyczaj wykonywane z polietylenu PE, żywic poliestrowych GRP, polipropylenu PP, żelbetu lub stali. Ze względu na swoją konstrukcję, użebrowanie, grubość ścian, a tym samym sposób przenoszenia naprężeń od otaczającego gruntu, zbiorniki mogą być obciążane ruchem pieszym lub kołowym. Mogą mieć kształt ułożonych poziomo lub pionowo walców, cylindrów lub prostopadłościanów.

Zbiorniki podziemne występują w pojemnościach, począwszy od 1000 aż do 50000 litrów. Zbiorniki można łączyć ze sobą w większe zestawy, sumując ich pojemność jednostkową – tzw. zestawianie w baterie.

Zbiorniki z polietylenu charakteryzują się gładką powierzchnią wewnętrzną, brakiem szwów i połączeń (zgrzewów), co daje pełną szczelność zbiornika. Produkowane są metodą rozdmuchu lub odlewania odśrodkowego (formowania rotacyjnego). Produkty otrzymywane na drodze rozdmuchu charakteryzują się stosunkowo lekką konstrukcją i cienkimi ściankami, co ogranicza ich stosowanie pod ruch kołowy, a także uniemożliwia posadowienie na znacznych głębokościach. Odlewanie odśrodkowe daje produkt wytrzymały na obciążenia od ruchu kołowego, a także możliwość stosowania dość sporych naziomów gruntu.

Zbiorniki wykonywane z żywic poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym mają dobrą wytrzymałość statyczną, są odporne na korozję i mają gładkie ścianki, a przy tym są lekkie, aczkolwiek mogą mieć ograniczoną wytrzymałość na obciążenia dynamiczne.

Zbiorniki żelbetowe są ciężkie, wymagają specjalistycznego sprzętu do ich transportu i montażu, a przede wszystkim są podatne na korozję. Ścianki zbiorników betonowych nie są gładkie, co umożliwia osadzanie się na nich zanieczyszczeń. Postępująca przez lata degradacja betonu pod wpływem substancji rozpuszczonych w wodzie deszczowej może powodować zmniejszanie się wytrzymałości zbiornika.

Dobór optymalnej pojemności zbiornika

Aby obliczyć optymalną pojemność zbiornika na deszczówkę, możemy do obliczeń zastosować metodę szczegółową lub uproszczoną.

Metoda szczegółowa

Aby obliczyć optymalną pojemność zbiornika, niezbędne są następujące dane:

– Lokalizacja geograficzna budynku

Jest ona ściśle powiązana z roczną sumą opadów (dane z wielolecia) – załączona na początku artykułu mapa Polski umożliwia odczytanie wielkości opadu w l/m2.

– Efektywna wielkość powierzchni dachu, z którego deszczówka spływać ma do zbiornika

Jest to rzut poziomy powierzchni dachu. Może również zdarzyć się, iż wodę zbierać się będzie tylko z jednej części połaci dachowej; wtedy do dalszych obliczeń przyjmujemy tylko wielkość rzutu tej połaci.

– Współczynnik spływu

Jest on ściśle związany materiałem pokrycia dachu oraz jego nachyleniem. Określa on, jaka część wody padającej na daną powierzchnię może zostać doprowadzona do zbiornika magazynującego deszczówkę.

W zbiornikach powinna być gromadzona woda tylko z powierzchni dachowych. Najodpowiedniejsze do tego celu są gładkie powierzchnie pokryte blachą, czy też glazurowaną dachówką ceramiczną lub betonową. Uzysk wody z dachów zielonych kształtuje się na poziomie 30-40% (0,3-0,4). Woda ta, pomimo że może mieć brązowawy odcień, nadaje się do spłukiwania toalet oraz podlewania ogrodów.

– Zapotrzebowanie na wodę

W sytuacji, gdy woda deszczowa będzie używana tylko do podlewania ogrodu, roczna wartość zużycia wody kształtować się będzie na poziomie około 60 litrów (intensywne podlewanie to około 120 litrów) na 1 m2 ogrodu. W przypadku stosowania wody do celów domowych, a więc do prania, spłukiwania WC i prac porządkowych, należy przyjąć zużycie dobowe na poziomie około 67 litrów wody na osobę. Jeśli przewidujemy obsługiwać deszczówką aplikacje zarówno domowe, jak i ogrodowe, potrzebna ilość wody będzie wynikiem sumy iloczynu liczby osób razy dzienne zużycie wody i iloczynu powierzchni ogrodu razy zużycie wody niezbędne do podlania 1 m2 powierzchni trawnika.

Woda deszczowa w domu i ogrodzie - tabela 1.
Woda deszczowa w domu i ogrodzie – tabela 1.

Najlepiej – na przykładzie…

Poniżej znajdują się przykładowe obliczenie pojemności zbiornika.

Roczna wielkość opadów

Średnia wielkość opadów (l/m2) * efektywna powierzchnia dachu (m2) * współczynnik spływu = uzysk wody (l/rok):

700 * 120 * 0,8 = 67 200 l/rok

Roczne zapotrzebowanie na wodę

  • spłukiwanie WC: na osobę/rok: 9015 * 4 osoby = 36 060 l/rok;
  • pranie: na osobę/rok: 3685 * 4 osoby = 14 740 l/rok;
  • prace porządkowe/mycie auta: na osobę/rok: 800 * 4 osoby = 3200 l/rok;
  • podlewanie ogrodu: na m2/rok: 60 * 500 m2 = 30 000 l/rok;
  • suma: 84 000 l/rok

Wielkość zbiornika na wodę deszczową

67 200/2 + 84 000 * 21 dni/365 = 4350 litrów

Optymalna pojemność zbiornika – zaleca się zaokrąglić w górę do wielkości całkowitej, np. 5000 litrów.

Aby w sposób przybliżony oszacować wymaganą pojemność zbiornika, można skorzystać z metody uproszczonej, posługując się w tym celu danymi z tabel 2 i 3.

Woda deszczowa w domu i ogrodzie - tabela 12
Woda deszczowa w domu i ogrodzie – tabela 2
Woda deszczowa w domu i ogrodzie - tabela 3
Woda deszczowa w domu i ogrodzie – tabela 3

W następnym artykule zwrócę uwagę na urządzenia do oczyszczania i filtrowania wody deszczowej, których stosowanie ma na celu usunięcie z deszczówki spływającej do zbiorników substancji, takich jak piasek, liście i pyłki roślin, drobne gałązki i igły drzew, co gwarantuje wysoką jakość wody.

Mariusz Piasny

Temat „Woda deszczowa w domu i ogrodzie” został rozpoczęty w poprzednim artykule.

Prenumerata Magazynu Instalatora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij