W numerze 10 z października 2019 roku „Magazynu Instalatora” ukazał się artykuł pt. „Kominy z tworzywa – prawda i mity” autorstwa Pana Mateusza Bargieła. Poniżej chciałbym ustosunkować się do przedstawionych w artykule informacji, ze szczególnym uwzględnieniem interpretacji polskich przepisów prawnych dotyczących systemów kominowych z tworzyw sztucznych.

Jak wiadomo jednym z wymagań podstawowych dla wyrobów budowlanych jest bezpieczeństwo pożarowe. W tym zakresie przepisy Unii Europejskiej nie opracowały jednolitego, dla wszystkich krajów członkowskich UE, dokumentu w formie normy zharmonizowanej lub przepisów odnoszących się do bezpieczeństwa pożarowego wyrobów budowlanych. W związku z tym na obszarze Unii Europejskiej obowiązują przepisy krajowe, oddzielne dla każdego kraju członkowskiego UE i tak na przykład inne przepisy bezpieczeństwa pożarowego obowiązują w Austrii, inne w Szwecji czy też w Republice Federalnej Niemiec.

Przepisy bezpieczeństwa pożarowego w różnych krajach członkowskich UE wynikają z tradycji w budownictwie, zasad projektowania, kultury pracy przy montażu, a także skutecznej organizacji nadzoru rynku.

Kominy z tworzywa a przepisy w Polsce

W Polsce istnieją krajowe przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego w odniesieniu do kominów i systemów kominowych określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 poz. 1065), gdzie w § 266 w punkcie 1 jest jednoznacznie określone, że:

  • § 266 1. Przewody spalinowe i dymowe powinny być wykonane z wyrobów niepalnych.

Natomiast w punkcie 2 § 266 jest określone zalecenie dotyczące wymagań jakie powinny spełniać przewody kominowe pod względem zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego.

  • § 266 2. Przewody lub obudowa przewodów spalinowych i dymowych powinny spełniać wymagania określone w Polskiej Normie dotyczącej badań ogniowych małych kominów tj. normy PN-B-02870.

I oba te wymagania powinny być spełnione łącznie przez system kominowy.

Wymagania Straży Pożarnej

Interpretując przytoczone krajowe przepisy bezpieczeństwa pożarowego, w rozumieniu wymagań Straży Pożarnej, odnoszące się do budynków i budowli to kominy i systemy kominowe powinny być wykonane z wyrobów nie biorących udziału w rozwoju pożaru w żadnej fazie lub w warunkach pożaru rozwiniętego nie wpływających istotnie na zwiększenie obciążenia ogniowego i rozwój pożaru oraz charakteryzujących się brakiem możliwości występowania płonących kropli i/lub cząstek.

Wymaganiom tym odpowiadają kominy i systemy kominowe zakwalifikowane do klasy A1; lub A2s1, d0; lub A2s2, d0; lub A2s3, d0 w zakresie reakcji na ogień wg PN-EN 13501-1+A1:2009. Ma to szczególne znaczenie w przypadku, gdy instalacje odprowadzające spaliny przechodzą przez klika stref oddzielenia pożarowego lub montowane są w pomieszczeniach mieszkalnych.

„Nie powinno się ich stosować…”

W Polsce pomimo tego, że ze względu na bezpieczeństwo pożarowe kominów z tworzyw sztucznych nie powinno się stosować to jednak jest szereg przypadków, gdzie instalatorzy montują takie systemy. Należy podkreślić, że wielokrotnie stwierdzono, iż przewody z tworzyw sztucznych, zastosowane w naszym kraju, uległy destrukcji na skutek działania pożaru lub działania podwyższonej temperatury.

Na fotografii 1 (u góry strony) pokazano uszkodzenie systemu kominowego na skutek działania warunków atmosferycznych, na fotografiach 2-4 przedstawiono kilka przykładów systemów kominowych z tworzyw sztucznych zniszczonych w wyniku pożaru lub działania podwyższonej temperatury.

Nieprawidlowe-kominy-z-tworzyw-sztucznych-2019
Fot 2. System kominowy z tworzyw sztucznych po wystąpieniu pożaru.

Gwarancje

Autor artykułu odnośnie trwałości systemów kominowych z tworzyw sztucznych podaje, że „W tej kwestii ważny jest prawidłowy montaż, który gwarantuje bezpieczeństwo i długowieczność (producenci systemów z tworzywa oferują zwykle 10- lub nawet 15-letnie gwarancje systemowe).” Prawo budowlane i dobra praktyka inżynierska określa natomiast wymagania trwałości dla wyrobów budowlanych służących do wbudowania i zabudowania w konstrukcji budynku równej trwałości budynku.

Dlatego trudno wymagać od użytkownika systemów kominowych, aby co 10 lub 15 lat był zmuszony do przeglądu i/lub wymiany przewodów spalinowych tym bardziej, że użytkownik takiego systemu nie musi być specjalistą w tym zakresie.

Fot. 3. Połączenie kaskadowe gazowych kotłów w układzie kaskadowym przed pożarem.
Fot. 3. Połączenie kaskadowe gazowych kotłów w układzie kaskadowym przed pożarem.

Degradacja kominów z tworzyw sztucznych

Kolejnym zagadnieniem do którego chciałbym się odnieść to procesy degradacji tworzyw sztucznych (fot. główne). Autor artykułu podkreśla, że polipropylen nie jest odporny na działania promieniowania UV i w związku z tym producenci tych systemów stosują inne kolory tworzywa, najczęściej czarne, który jak rozumiem poprzez zastosowanie odpowiednich dodatków ma podwyższoną odporność na destruktywne działania promieniowania UV.

Autor artykułu odniósł się jedynie do zjawiska fotodegradacji, natomiast pominął pozostałe rodzaje degradacji tworzyw sztucznych, występujące w systemach kominowych. A jak wiadomo tworzywa sztuczne w czasie normalnej eksploatacji mogą ulegać następującym zjawiskom degradacji:

  • degradacji mechanicznej – naprężenia montażowe systemu kominowego,
  • degradacji termicznej – wpływ temperatury spalin,
  • degradacji środowiskowej – lotne składniki spalin takie jak: CO, CO2, NOx, N2O, SO2, lotne nie metanowe związki organiczne,
  • degradacji hydrolitycznej – roztwór wodny kondensatu ze spalin.
Fot. 4. Połączenie kaskadowe gazowych kotłów w układzie kaskadowym po pożarze.
Fot. 4. Połączenie kaskadowe gazowych kotłów w układzie kaskadowym po pożarze.

Zjawiska te są niezwykle istotne i występują w trakcie normalnej eksploatacji kotłów gazowych i innych urządzeń grzewczych, w tym kotłów kondensacyjnych. Natomiast brak jest jakichkolwiek danych z badań eksploatacyjnych w odniesieniu do zjawisk degradacji tworzyw sztucznych, z których wykonane są systemy kominowe. Producenci tego typu informacji nie podają do powszechnej wiadomości.

Tu warto nadmienić, że tworzywa sztuczne nie posiadają zidentyfikowanego jednoznacznie składu w przeciwieństwie do innych materiałów konstrukcyjnych kominów (np. ceramiki, kominów z stali nierdzewnej posiadają określony skład, gwarantowany atestami i ściśle określony w normach zharmonizowanych). To pozwala w tym przypadku na produkowanie kominów i systemów kominowych o dokładanie określonych parametrach technicznych.

W odniesieniu do systemów kominowych z tworzyw sztucznych, nie można jednoznacznie zidentyfikować rodzaju tworzywa oraz zastosowanych do nich dodatków zmieniających ich podstawowe właściwości użytkowych i musimy opierać się jedynie na Deklaracjach Producenta.

Przykłady z życia…

Koniecznym jest zwrócenie uwagi, że nie jest prawdziwe stwierdzenie autora, który przytoczył w ostatnim akapicie artykułu cytat z opinii Związku Kominiarzy Niemieckich odnoszący się do systemów kominowych z tworzyw sztucznych, że „Naszym zdaniem nie przedstawia żadnego ryzyka związanego z bezpieczeństwem, a żadne wypadki nie są nam znane”. Jednak jak widać na przedstawionych wyżej fotografiach istnieje realne zagrożenie pożarowe związane ze stosowaniem kominów i systemów kominowych z tworzyw sztucznych.

Podziękowania

Pomimo wszystko należy podziękować autorowi Panu Mateuszowi Bargiełowi za poruszone w artykule „Kominy z tworzywa – prawdy i mity” zagadnienia, gdyż są one istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników gazowych urządzeń grzewczych, w tym szczególnie kotłów kondensacyjnych. I byłoby bardzo ciekawe, aby producenci, oprócz wymaganych danych, podawali również informacje o ewentualnych ograniczeniach możliwości stosowania, w odniesieniu do przepisów prawnych, systemów kominowych z tworzyw sztucznych na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Boris Smolin

Fot. główne. Uszkodzenie systemu kominowego na skutek działania warunków atmosferycznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) Więcej informacji

Ustawienia plików cookie na tej stronie są włączone na "zezwalaj na pliki cookie", aby umożliwić najlepszy z możliwych sposób przeglądania. Jeśli w dalszym ciągu chcesz korzystać z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub kliknięciu przycisku "Akceptuję", a następnie użytkownik wyraża zgodę na to.

Zamknij